احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٥٤٢ - اركان سلوك

حق گردد كه هر زبان كه بجنايت كذب و غيبت ملوث شد هرگز حقيقت ذكر به آن زبان جارى نشود الا ذكر حروف على الغفلة.

ديگر حواس‌ چشم و گوش را مراعات كند از ديدن و شنيدن ملاهى و مناهى و شاغلترين چيزى دل را دريچه گوش است زيرا كه چشم را اگر برهم نهى نه بينى و اگر لب به بندى توانى كه نگوئى اما گوش دريچه‌ايست گشاده تا از ميان خلق بيرون نشوى نتوانى كه نشنوى و اين طريقه عزلت است كه مشايخ اختيار كرده‌اند چندانكه تواند رعايت كند كه اساس و قاعده سلوك مبنى بر اينمعنى است و چون عزلت و خلوت اختيار خواهد كرد آداب و اركان و شرايط معلوم بايد كرد و در اين نسخه براى تنبيه طالبان در شرايط و آداب خلوت ايمائى كرده شود انشاء اللّه تعالى.

[اركان سلوك‌]

بدانكه نزديك ارباب طريقت اركان سلوك چهار چيز است كه جميع امور سلوك مبنى بر اين اركان است و هر ركن را از اين اركان اربعه بابى است.

باب اول‌: طهارتست لقوله تعالى: ان اللّه‌ يُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ.

باب دويم‌: توبه است لقوله تعالى‌ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ.

باب سيم‌: توكل است [لقوله تعالى‌ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ.

باب چهارم‌: عدل است‌] لقوله تعالى‌ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ.

و هر بابى را از اين ابواب دو طبقه است طبقه ظاهر و طبقه باطن و آن هشت شرط كه استاد اهل طريقت جنيد قدس سره تعيين كرده است طبقات اين ابواب است.

اول باب طهارت است‌ و طبقات آن دوام وضو و دوام ذكر. وضو طبقه ظاهر است كه مطهر جوارح است از خبايث و اوساخ و ذكر طبقه باطن است‌