نويسندگان متعدد عقيده دارند كه اين خليفه ميخواست به كمك فتوت، بر تأثير و نفوذ خود بيفزايد و مانع سقوط خلافت عباسى گردد چرا كه وى بويژه از سلطان محمد خوارزم شاه خائف بود و ميگويند همو چنگيز خان را براى حمله به قلمرو آن سلطان دعوت كرد كه البته عوامل ديگر هم در كنار اين عامل وجود داشت و مجموع آن‌ها موجب گرديد كه چنگيز خان به ايران هجوم آورد و آن سياهكارى‌ها را مرتكب شود. الناصر از كم نفوذى خليفه ناخرسند بود و فتوت را افزار تجديد قوت ساخته و بدين نيت وارد ميدان فتيان گرديده بود و البته بعضى اعمال نيكوكارانه نيز در اين رابطه انجام داد چنان‌كه ابتداء برسم اهل فتوت در بغداد مهمانخانه جهت افطار مردم ساخت و براى حجاج نيز منازلى درست نموده كمى بعد آنها را وقف كرد[١].

همچنين اقدامات وى در مبارزه با انحرافاتى كه به تشكيلات فتوت در روزگار وى راه يافته بود تا حدودى مؤثر افتاد براى اطلاع از انحرافات مزبور، كافى است كه نگاهى بياندازيم به كتاب «نقد العلم و العلماء» تأليف ابو الفرج عبد الرحمن بن الجوزى (م ٥٩٧) وى مى‌نويسد:

«از جمله كسانى كه گرفتار تلبيس ابليس شده‌اند، عياران هستند و اين جماعت كه فتيان خوانده ميشوند، مال مردم را مى‌گيرند و ميگويند فتى كسى است كه مرتكب زنا و دروغ نشود و در حفظ حرمت بكوشد و هتك ستر زنان نكند. با اينحال از تصرف اموال مردم خوددارى ندارند. بريان كردن جگر مردم را بواسطه اين عمل بخاطر نميآورند و با اين حال طريقه خود را فتوت ميخوانند. بسا اتفاق مى‌افتد كه يكى از ايشان بحق فتوت قسم ياد مى‌كند و از اكل و شرب ميگذرد. لباس ايشان شلوارى است كه آن را بر هركس كه درين طريقه داخل شود ميپوشانند چنانكه صوفيه مريد را بمرقع ملبس ميكنند. غالبا ديده شده است كه بعضى از فتيان از دختر يا خواهر خود سخنى نادرست و ناسزا شنيده و با آنكه اكثر اوقات آن سخن ناشى از محركى بوده، او را بقتل آورده است، و بعقيده ايشان اين عمل مطابق فتوت است.

[١] - مجله شرق شماره ٦ سال ١٣١٠ ش، ص ٣٥١ بنقل از تاريخ الفخرى.