احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ١٧٣ - ٤٢ - رساله سؤالات(كلامى)

گاهى «سياه» ميپوشيده و خاصه «عمامه سياه» در روز فتح مكه هم بر سر مبارك پيغامبر ٦ بوده است. و ملائك هم كه روز غزوه «حنين» در صورت انسانها براى كمك مسلمانان بر زمين فرود آمدند سياه‌پوش بوده‌اند.

حضرت على (ع) هم لباس سياه را دوست داشته و گاهى ميپوشيده است و و خونخواهان امام حسين (ع) و ديگر شهيدان اهل بيت نيز لباس سياه را شعار خود قرار داده بودند و اين رسم به خلفاى عباسى نيز سرايت كرد.

و به ملاحظات مزبور صوفيان كبار هم بكسوت و خرقه «سياه» اهميت داده‌اند. اما سالك نبايد فقط برنگ و بوى ظاهرى اهميت زياد بدهد.

سيخ الطائفه جنيد بغدادى برنگ خرقه اهميت نميداده و فرموده كه لباس و خرقه به هر رنگ باشد از سالك مخلص و بى‌ريا پسنديده است. ملخص مطالب رساله همين است.

٤٢- رساله سؤالات (كلامى)

ميكروفيلم شماره ٣٣٣٩ كتابخانه مركزى از روى نسخه‌ى تاشكند. نسخه ديگر در اسلام آباد گنج بخش ٥٤١٧ (گنج بخش ٢: ٧١٦).

اين رساله محتوى ده سوال كلامى ارادتمندان و سائلان است كه على همدانى بجواب مختصر هريك از سئوالها پرداخته ولى از لقب «محقق» پيداست كه جامع جوابات هم يكى از مريدان على همدانى است زيرا او خودش را باين‌گونه القاب ملقب نداشته است. خلاصه‌اى از اين رساله بدين قرار است:

سئوال نخستين: در حديث نبوى ٦ آمده است كه خداى متعال فرموده است: كنت كنزا مخفيا فاحببت ان اعرف فخلقت الخلق لاعرف‌. خداوند از كه مخفى بود؟

جواب: مقصود اين عبارت مجازى است يعنى ذات در پرده‌هاى صفات و تعينات خود مخفى بود.

سئوال دوم: باوجود كامل بودن ذات از ازل، تخليق كائنات چرا بتاخير عملى شد؟

جواب: حل اين سئوال مشكل در اين است كه اين فضل را بمشيت‌