احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٤٣ - گسترش دين اسلام در كشمير و سهم مير سيد على همدانى در آن

گسترش دين اسلام در كشمير و سهم مير سيد على همدانى در آن‌

دين مبين اسلام بطور كلى در خطه كشمير ديرتر از سائر نقاط شبه قاره پاكستان و هند رسيد. يعنى در نيمه اول قرن هشتم هجرى (اوايل قرن چهاردهم ميلادى). ولى بزودى گسترش قابل ملاحظه‌اى پيدا كرد و حكومت مسلمانان تشكيل گرديد و الا قبل از آن اين خطه را ناحيه قمار بازان و مشروب خواران و بدكاران تلقى ميكردند.[١]

در سال ٩٣ (٧١٢ م) محمد بن قاسم تازى، داماد و امير ارتش حجاج بن يوسف ثقفى (م- ٩٥ ه) براى انتقام جويى از حاكم سند (داهر) بر آن قسمت شبه قاره حمله كرد و اين ناحيه را تا قسمت بزرگ پنجاب به تصرف درآورد.

پسر داهر، حاكم سند به كشمير فرار كرد و چند سرباز تازى در تعاقب وى وارد كشمير شده بودند كه اسم يكى از آنان حميم بن سامه شامى بوده است.

ولى از چگونگى و مدت اقامت آنان در آن خطه اطلاعى در دست نداريم.[٢] بقول آقاى محب الحق ارتش تازيان به كشمير حمله كرده ولى در فتح كردن آن توفيقى بدست نياورده است‌[٣] اين اولين برخورد كشميرى‌ها با مسلمانان بود.

در اين‌جا لازم است متذكر شوم كه قبل از حمله محمد بن قاسم هم عده‌اى از اعراب مسلمان در قشون راجه داهر مشغول خدمت بوده‌اند (حكومت اين راجه از سند و مكران گذشته تا مرز كشمير كنونى بوده است).

ورود حميم بن سامه و همراهان او بكشمير در حدود سال ٩٥ ه (٧١٥ م) صورت گرفته است. البته صاحب تاريخ حسن مينويسد كه تارا پيديا، حاكم كشمير (٦٩٤- ٧٣٥ م) خود چندين بار با حكمرانان كابل و هرات و خراسان جنگ كرده و پس از پيروزى‌هاى خود فضلا و علماى آن خطه‌ها را بكشمير آورده است و بعضى از آنها مسلمان بوده‌اند و[٤] در آن‌جا اقامت ورزيده‌اند.

[١]- كشير( ١)، ص ٨١.

[٢]- ايضا نيز مجله هلال شماره ٣، سال سوم، ص ٣٧، مقاله دكتر خواجه عبد الحميد عرفانى.

[٣]- كشير بعهد سلاطين، ص ١١١.

[٤]- كشير، جلد دوم، ٨٤ و ٨٥.