«ده قاعده ... قاعده ششم ذكر است و معنى ذكر بيرون آمدن بود از ياد هرچه غير حق است باختيار چنانكه از ياد همه خروج خواهد كرد بمرگ باضطرار و حق جل و علا ميفرمايد: وَ اذْكُرْ رَبَّكَ إِذا نَسِيتَ‌ يعنى ياد كن پروردگار خود را چون فراموش كنى غير او را. و ذكر معجون معنوى است مركب از نفى و اثبات تا بنفى كه آن لا اله است مواد فاسده را كه مقوى نفس اماره است و مربى صفات وى است از صفات حيوانى و اخلاق ذميمه نفسانى چون كبر و عجب و بخل و حقد و حسد و حرص و ريا و غير آن كه هريك از آن صفات‌بندى از بندهاى روح و باعث بيمارى آنست، از خود دور مى‌افكند و هواى فضاى ميدان دل كه محل بارگاه كبريا و مطلع آفتاب فردا نيت است از غبار حدوث و ظلمات كثرت پاك ميگرداند و با ثبات الا اللّه‌[١] تحصيل صحت دل و سلامت وى از رذائل اخلاق و كسب زندگى و حيات طيبه ميكند و بسطوات ظهور نور وحدت ظلمات كثرت و حدوث منهدم ميگردد تا پادشاه روح كه خليفه حق است بر سرير ايقان و شواهد حق جمال با كمال خود را جلوه دهد و زمين بدن را بنور آن جمال منور نمايد و سريوم تبدل الارض غير الارض، شاهد افتد و رسوم وجود مذموم ذاكر در آفتاب وجود مذكور متلاشى شود و غبار ادبار وجود ذاكر و ذكر منهدم گردد و جمال مذكور در عين ذاكر روى نمايد و اشاره «وَ هُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ» محقق گردد.

فاذا ابصرتنى ابصرته‌		فاذا ابصرته ابصرتنا:
تا كه باشد ياد غيرى در حساب‌		ذكر مولى باشد از تو در حجاب‌
تا بود يك ذره از هستى بجاى‌		كفر باشد گر نهى در عشق پاى‌
گر همه عالم ثواب تو بود		چون تو باشى آن عذاب تو بود
گرشوى چون خاك در ره پايمال‌		تا ابد جان را بدست آرى كمال‌

[١] - در طريق« كبرويه» مريد مبتدى فقط بر ذكر لا اله الا اللّه( به صورت جلى و جهر) مواظبت ميكند تا اينكه قلبش بيدار به ذكر ميگردد. آن موقع بذكر خفى يا سرى ميپردازد و درين مورد دلائل مير سيد على همدانى را در هنگام بحث از رساله ذكريه وى آورده ايم. ر- ك: اوراد الاحباب و فصوص الاداب( يحيى باخرزى كبروى)، ص ٣٠٠.