احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٢٥٨ - تاريخچه مختصر فتوت

كه بسيار مورد علاقه جوانمردان بوده، و لازم بتوضيح نيست كه حضرت رسول ٦ داراى صور اعلى و اكمل همه اوصاف مذكور و امثال آنها بوده است، و براى همين است كه فتيان اعمال خودشان را به پيغامبر اكرم و اعظم، صلوات اللّه عليه، نسبت داده‌اند.

حيات سيد الفتيان حضرت محمد ٦ مملو و مشحون از فتوت و جوانمردى است زيرا تكميل همه نوع مكارم اخلاق بوسيله او صورت پذيرفته و در قرآن مجيد آمده است كه: «إِنَّكَ لَعَلى‌ خُلُقٍ عَظِيمٍ».[١] اين پيغمبر اجل و اكرم قبل از بعثت خود از اعضاى گروه فتيان مكه بوده و در واقعه حلف الفضول كه شهرت بسيار دارد شركت داشته است. اين جريان، در حقيقت عهد و پيمان بستن جوانمردان مكه بوده است براى دادرسى مظلومان و بى‌نوايان و مبارزه با ستمگران. به‌هرحال حضرت محمد ٦ قبل از بعثت خود در اين گروه عضويت داشته است و اين گروه نيز به كارهاى جوانمردانه مى‌پرداخته است.

چنان‌كه زمانى دختر مردى بى‌نوا را از دست بازرگان ستمگرى نجات داده است‌[٢].

همچنين پيش از هجرت و پس از آن، اهالى مكه هرگونه اذيت و ستمى را بر آن حضرت روا داشته بودند. ولى در موقع فتح مكه پيغمبر عظيم ٦ همان آيات قرآنى را تلاوت ميفرمود كه عفو و چشم‌پوشى يوسف صديق از گناه برادران خويش را حكايت مى‌كند. آرى پيامبر ٦ فرمود: و انى اقول كما قال يوسف اخى‌- لا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ‌[٣] و اقبال لاهورى اين واقعه را مورد اشاره قرار داده مى‌گويد:

[١] - سورة القلم، آية ٤.

[٢] - محمد پيغمبرى كه از نو بايد شناخت. تأليف ك- و گيورگيو ترجمه ذبيح اللّه منصورى، ص ٣٥- ٣٦ و نيز در الكامل از ابن اثير.

[٣] - سوره يوسف، آيه ٩٢.

[٤] - اقبال لاهورى، كليات، ص ١٦، اسرار خودى.