احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٢٥٧ - تاريخچه مختصر فتوت

الصلوة و السلام، و القاب هريك چون صفى اللّه و خليل اللّه و حبيب اللّه بر آن دال است و محمد و سائر انبياء را متابعت ابراهيم فرمودن بر قطبيت او گواه است. قال اللّه تعالى: «اتَّبَعَ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً».[١] پس نسبت فتوت امير المؤمنين على ٧ به فتوت ابراهيم صلوات اللّه عليه، مانند نسبت نبوت ابراهيم باشد به آدم :».[٢]

در فتوت‌نامه شيخ ابو حفص عمر سهروردى مى‌خوانيم:

«فتوت از آدم به شيث و از شيث به ابراهيم و از ابراهيم به اسمعيل :، و همچنين نسلا بعد نسل، تا درو و نبوت به سيد ما محمد مصطفى صلى اللّه عليه و سلم رسيد[٣]».

فتوت در زندگانى حضرت رسول ٦:

فضايل اخلاقى پيغامبر اعظم اسلام ٦، نامتناهى است و نمونه‌هائى از فتوت او در لابلاى كتاب‌هاى تاريخ و سيره و حديث و تفسير آمده است و برمبناى آن‌ها همان‌گونه كه ديگر فرقه‌هاى اسلامى و نحله‌ها و جماعات گوناگون، طريقت و برنامه خود را مقتبس از زندگانى پيغامبر مى‌دانند فتيان هم مكتب خود را به آن حضرت استناد مى‌دهند. البته پاره‌اى از اقوال رسول ٦ كه در بسيارى از كتب تصوف و فتوت مذكور است در متون معروف حديث ديده نمى‌شود ولى چون اكثر صوفيه و اصحاب فتوت، آن‌ها را مقبول انگاشته‌اند بنقل آن پرداخته‌اند.

حضرت رسول ٦ قبل از بعثت هم باوصاف صدق و امانت معروف بود.

شجاعت و سخاوت و مهمان‌نوازى و رفق و مدارا و مردم‌نوازى و عيب پوشى و عفو و بخشايش و اخلاص و دلسوزى، حمايت از مظلومان، مقاومت در برابر سفاكان، ترحم بر ضعيفان و اعانت بى‌نوايان و امثال آنها صفاتى است‌

[١] - ٤: ١٢٤.

[٢] - رسايل جوانمردان، ص ٦.

[٣] - رسايل جوانمردان، ١١٢.