احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٤٢ - ارادت تيمور به على همدانى؟

آشاميدن در قلمرو وى را بر نفس مبارك حرام كردند. فى الحال در مسجد نشستند و فرمودند كه اين ملك خداست و سامان درست كردند و بطى مكان بركوه پيرينجال رسيدند» ظاهر است كه از كوه پيرينجال، براه پاخلى وارد كشمير شدند زيرا اين راه مناسب و كوتاه و هموارتر بوده است.

در نزهة الخواطر و بهجة المسامع و النواظر مينويسد: «... فلما عادالى خراسان وقع الخلاف بينه و بين الامير كوركانى فى معنى الحكمة ...» ميرزا اكمل الدين كامل بدخشى كشميرى (م ١٢٣١ ه) كه چندد استان از زندگانى مير سيد على همدانى و بزرگان ديگر را برشته نظم كشيده در جايى ميفرمايد:

خلاصه بحث ما اينست كه اگرچه على همدانى براى تبليغ در خطه كشمير علاقه وافر داشته و بقول بعضى‌ها از طرف خداوند متعال و رسول اكرم ٦ براى اين كار مامور شده، ولى از روى علل ظاهرى در نتيجه برخورد بامير تيمور گوركانى، به كشمير مهاجرت كرده است.

ارادت تيمور به على همدانى؟

مرحوم استاد سعيد نفيسى در ذكر مزار على همدانى نوشته‌اند: ...

بناى آن از تيمور گوركانى است و سنگ يشم سياهى بر آن است مانند همان سنگى كه بر قبر تيمور در سمرقند قرار دارد[١]» همانطور بعضى‌ها نوشته‌اند كه امير تيمور گوركانى نسبت به على همدانى ارادت ورزيده است.[٢] اينگونه قولها قانع‌كننده نيست. البته اگر مزار على همدانى را يكى از جانشينان تيمور بنا كرده باشد جاى تعجب نيست. ولى امير شاهرخ بن تيمور (٨١٢- ٨٥٠ ه) هم نسبت بمريدان على همدانى خشونت و سختى تمام روا داشته و مريد عزيز و خليفه سيد، خواجه اسحق عليشاهى ختلانى بامر همين سلطان در سال ٨٢٦ ه بقتل رسيده است. و كيفيت برخورد نوربخشى‌ها با وى هم معروف است بنابراين شايد اين مزار را پادشاهى مؤخر بنا كرده است.

[١]- تاريخ نظم و نثر فارسى در ايران و در زبان فارسى، جلد دوم ه ص ٧٥٣- ٧٥٤.

[٢]- طرائق الحقائق، جلد دوم، ص ٤٧٨.