احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٣٩٥ - در نسبت محبوبى و محبى

نبودى اشعه شموس جمال حقيقى از اوج عز محبوبى در حضيض (ذل‌[١]) محبى كى رخ نمودى چون بدلايل عقلى معلوم است كه عز و افتخار شعار محبوبست و ذل و افتقار دثار محب و اين دو صفت (متضادان‌اند[٢]) و اجتماع ضدين محال مگر در حقيقتى كه جامع اضداد بود و آن محبت است چه اگر سطوت خواطف بروق محبت كسوت مستعار از سر محبى و محبوبى برنكشيدى هيچ محب در بزم اتصال شربت وصال نچشيدى و ازينجاست كه اهل كشف در (محب‌[٣]) بوئى از محبوبى (شنوند و در محبوب‌[٤]) رنگى از حقيقت محبى بينند و نسبت محبى و محبوبى امرى (متهم‌[٥]) دانند زيرا چه هيچ محب قدم نياز در باديه محبت نتواند نهاد الا بواسطه‌[٦] جذب محبوب- صورة او معنا- و هيچ محبوب علم ناز در ميدان عز بر (نداشت‌[٧]) الا بواسطه تعلق محبت محب علما و عينا. پس بحقيقت هرمحبوبى محب بود و هر محبى محبوب باشد و اين (معانى‌[٨]) از غرايب اسرار محبت است. باز چون آفتاب محبت (از برج‌[٩]) وحدت بتابد ظلال (نسب‌[١٠]) و اضافات (سوى‌[١١]) عدم شتابد عارف محب و (محبوب‌[١٢]) و محبت را جز يك حقيقت (نيابد[١٣]).

[١] - ذات.

[٢] - متضادند.

[٣] - محبى.

[٤] - شمند و در محبوبى.

[٥] - بينهم.

[٦] - تعلق.

[٧] - نتواند افراشت.

[٨] - معنى.

[٩] - بروج.

[١٠] - نسبت.

[١١] - به سوى.

[١٢] - محبوبى.

[١٣] - نبيند.: مثنوى

[١٤] - مونسى.

[١٥] - من.

[١٦] - پنهان.

[١٧]- باخبر.

[١٨]- تراهمى.