احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ١٧١ - ٤٠ - فتوتيه(فتوتنامه، كتاب الفتوة)

٣٩- اقرب الطريق اذا لم يوجد الرفيق (فارسى)

استفاده از ميكروفيلم شماره ٣٢٦٠ (موجود در كتابخانه مركزى دانشگاه فيلم از مجموعه شماره ٧٨٧ كتابخانه رضا رامپور هند) شماره ٢٣٦٧ (تاشكند. ر ك فهرست آن ج ٢) اين وجيزه داراى چهار برگ است.

در آغاز اين رساله ميفرمايد: «الحمد للّه رب العلمين و الصلوة و السلام على سيدنا محمد و آله و صحبه اجمعين. اين رساله‌ايست كه نام او اقرب الطريق اذا لم يوجد الرفيق است ... كمترين فائده اين رساله آنست كه اگر طالب مرشدى يا برادر دينى كه او را نصيحت كند نيابد و برين رساله عمل نمايد. بمقصود رسد پس اگر باوجود مرشدى يا برادر دينى برين رساله عمل كند بطريق اولى بمقصود رسد ...» ميفرمايد كه مشائخ تصوف قدس اللّه اسرارهم در مورد طرق و سبل الى اللّه كتب زياد تصنيف فرموده و هريك از آنان سالكان را راهنمائى فرموده‌اند و بعضى طرق سلوك را سى و پنج دانسته‌اند.

اما مهم‌ترين آنها همانست كه در «ده قاعده» مرقوم گرديده است و سالك راه حق بايد كه بآن تمسك بجويد.

درين مورد آنچه كه براى سالكان توصيه و اندرز ميفرمايد خلاصه آن بدين قرار است:

معنى كشتن نفس اين است كه براهواء و آمال خود اختيار كامل بدست آيد و باعمال نابايست و ناشايست رجوع نگردد. پس نفس كشته گرسنه‌اى است كه هيچ موقع آرزوى سيرى پيدا نكند و در گرسنگى خوشحال ميماند. براى موفقيت خلوص اراده و نيت، خشوع و خضوع حقيقى، عدم كبر و خودبينى لازم است.

٤٠- فتوتيه (فتوت‌نامه، كتاب الفتوة)

نسخ خطى: موزه بريتانيا (ر ك: ج ٢ ريو)، شماره ١٩٧ (پاريس، بلوشه)، شماره ٥٢٥، ٣٢٥٨ (كتابخانه مركزى) شماره ٤٢٥٠ و ٤٢٧٤ (ملى ملك)، ١٠٧٨ (مجلس) ٢ نسخه در تاشكند (ج ٢ فهرست فرهنگستان)، نسخه شماره ٥٦ (تاجيكستان ر ك فهرست ج ١) شماره ٢٧٩٤ كتابخانه شهيد على پاشا استانبول و نسخه‌اى در مجموعه ٧٨٧ كتابخانه رضا رامپور (هند). و نيز ر ك نسخه‌هاى خطى‌