احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٤١٧ - تهذب اخلاق الندامى فيهتدى - بها لطريق العزم من لاله العزم

[تهذب اخلاق الندامى فيهتدى- بها لطريق العزم من لاله العزم‌]

قال رحمه اللّه‌[٢]:

فاعل تهذب ضميريست راجع بمدامه و اخلاق مفعول‌[٥] و فاعل يهتدى من و ضميربها عايد باخلاق و باسببيت راست و لام (طريق‌[٦]) بمعنى الى (است‌[٧]) و لاله بمعنى (ليس. يعنى‌[٨]) چنانچه شرب شراب (صورى‌[٩]) مزيل مواد متعفنه و فضلات فاسده است از بواطن (معلولان امراض‌[١٠]) جسمانى همچنين اين‌[١١] شراب معنوى بواطن مستعدان كمالات حقيقى را از امراض اوصاف مهلكه و اخلاق مبعده از حرص و حسد و بخل و ريا و كبر و عجب كه از لوازم قواى بهيمى وسبعى و مواد (امراض‌[١٢]) قلبى و روحى است‌[١٣] مصفا مى‌گرداند و (بطالان‌[١٤]) حضيض كسالت را از مضيق فترت بفضاى (سير و از فضاى سير بذروه اعلا[١٥]) طير مى‌رساند[١٦]:

[١] - و خفته در جلوه.

[٢] - عليه.

[٣] - النذايى.

[٤] - عزم.

[٥] - او.

[٦] - لطريق.

[٧] ( ٧ و ٨ و ٩)- ندارد.

[٨] ( ٧ و ٨ و ٩)- ندارد.

[٩] ( ٧ و ٨ و ٩)- ندارد.

[١٠] - معلولات مرض.

[١١] - شرب.

[١٢] - ندارد.

[١٣] - مهذب و.

[١٤] - باطلان.

[١٥] - سكير به ذروه اعلاى.

[١٦] - شعر.

[١٧]- هم.

[١٨]- مر.