احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٥٨ - خدمات به تمدن ايران

كرده باشى». صاحب «خلاصة المناقب» مدعى است كه سيد شغل كلاه‌بافى را بعنوان كرامت و در عالم رويا ياد گرفته و كلاه‌هاى ظريف ميبافته است‌[١] اين روش على همدانى در مريدان و ارادتمندان ديگر او نيز موثر بود:

هركسى كارى ميكرد و از بى‌كارى و تنبلى دورى ميجست. خطه كشمير كه خدمات سيد در آن ناحيه روشن‌تر است بوسيله اين‌گونه كارهاى دامنه‌دار بسيار رونق و آبادانى در گرفت و على همدانى اين خطه را بنام «باغ سليمان» ياد كرده است‌[٢].

بمساعى على همدانى و ياران او در كشمير زبان فارسى و عربى براى تدريس علوم دينى و دنيوى جاى زبان سانسكريت را گرفته است‌[٣] مردم كشمير به زبان و ادبيات كشور اسبق على همدانى، ايران علاقه مخصوص نشان مى‌دادند و در كمترين مدت اين زبان و تهذيب و تمدن ايرانى در ناحيه كشمير گسترش بى‌سابقه‌اى پيدا كرد و اين خطه بدرستى «ايران صغير» ناميده شد. علامه اقبال در ذكر مناقب و خدمات على همدانى ميفرمايد:

زبان و ادبيات فارسى در شبه قاره هند و پاكستان سه و چهار قرن پيش از ورود او به كشمير در قرن هشتم هجرى، راه پيدا كرده است. ولى بكوشش سادات ايرانى و نيز بعلت وضع مخصوص جغرافيائى كه نصيب كشمير بوده ادبيات فارسى درين ناحيه از سائر نقاط مهم شبه قاره بيشتر توسعه و پيشرفت كرده و فاصله سه چهار قرن اصلا بچشم نميخورد. طبق تحقيقاتى كه بعمل آمده بنظر ميرسد كه تعداد نويسندگان و شعراى فارسى زبان كشمير بمقابله شعرا و نويسندگان حيدرآباد دكن يا جونپور يا دهلى يا لكهنو يا لاهور يا پيشاور

[١] - خ- م( با) برگ، ٧٦- ٧٧.

[٢] - كشير ١، ص ١٦.

[٣] - شعراى فارسى زبان كشمير از دكتر تيكو.

[٤] - كليات اقبال، ص ٣٥٨.