احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٣٦٣ - بايستههاى اخى
[بايستههاى اخى]
اى عزيز اخى بايد كه بمكارم اخلاق موصوف بود و بخصائل پسنديده آراسته باشد: با پيران[١] بحرمت باشد با جوانان بنصيحت، با طفلان به شفقت، با ضعيفان برحمت، با درويشان به بذل و سخاوت، با علماء بتوقير و حشمت، با ظالمان بعداوت، با فاجران باهانت، با خلق باحسان و مروت، با حق بتضرع و استكانت، با نفس بجنگ، با خلق[٢] بصلح، با هوى بمخالفت، با شيطان بمحاربت، برجفاى خلق متحمل، در[٣] مقابل اعداء حليم، در وقت مصائب صابر، در حالت رجا شاكر، بعيوب نفس خود عارف، از ذكر عيوب خلق ساكت، اندوه و مصيبت خلق را كاره، بتقديرات قضاى ازلى راضى، از بدعت و هوا دور، قدم در شريعت[٤] راسخ، نفس در طريقت ثابت، از مواضع تهمت محترز، برعلم نجات حريص، از اهل غفلت متنفر، در[٥] سفر مصاحبان[٦] را بطاعت معاون، برجماعت مواظب، زبردستان را ناصح، باندك دنيا قانع، در احوال و اهوال آخرت متفكر، از افعال و اقوال خود خائف، از فضيحت[٧] و رسوائى قيامت ترسان و بفضل و عنايت ديان اميدوار.
مثنوى
|
مرد بايد تشنه و بيخورد و خواب |
تشنهاى كوتا ابد نرسد بآب |
|
|
هركه زين شيوه سخن بوئى نيافت[٨] |
از طريق عاشقان موئى[٩] نيافت |
|
|
بنده را گر نيست زاد راه هيچ |
مىنبايد[١٠] به ز اشك و آه هيچ |
|
|
هركه در درياى اشكش حاصل است |
گو بيا گو، درخور اين منزل است |
|
|
يا رب اشك و آه بسياريم هست[١١] |
گر ندارم هيچكس، ياريم هست[١٢] |
|
[١] - ايا و مم با پيران بهر ساخت باشد؟
[٢] - در مم و چاپى خلق و در بقيه خلايق.
[٣] - چ- مقابله.
[٤] - مم شعر بعت؟
[٥] - چ مم فقط دارد.
[٦] - مم بمصاحبان.
[٧] - چ قطعيات.
[٨] ( ٨ و ٩)- در ساير نسخ بوى و موى.
[٩] ( ٨ و ٩)- در ساير نسخ بوى و موى.
[١٠] - قدس مىنياسايد.
[١١] - در ساير نسخ رديف بجاى هست ده.
[١٢] - ايضا.