بايد بر آن افزود، اين است كه: در بعضى از روايات، و همچنين در بسيارى از كلمات مفسران، دو حرف آغاز اين سوره، به نامهائى از خدا كه با اين دو حرف آغاز گرديده، تفسير شده است، چنان كه در حديثى از امام صادق عليه السلام به «حميد» و «مجيد» تفسير گرديده. «١»
بعضى نيز «ح» را به نام‌هائى مانند «حميد» و «حليم» و «حنان»، و «م» را به نام‌هائى مانند «ملك» و «مالك» و «مجيد» تفسير كرده‌اند.
اين احتمال نيز وجود دارد كه، «ح» اشاره به «حاكميت» و «م» اشاره به «مالكيت» خداوند بوده باشد.
از «ابن عباس» نيز نقل شده كه، «حم» از اسمهاى اعظم خدا است. «٢»
روشن است اين تفسيرها با هم منافاتى ندارد و ممكن است همه، در معنى آيه جمع باشد.
***
در آيه بعد، همان گونه كه روش قرآن است بعد از ذكر «حروف مقطعه» سخن، از عظمت مقام «قرآن» به ميان مى‌آورد، اشاره به اين كه اين كتاب با اين همه عظمت، از حروف ساده «الفبا» تركيب يافته، بنائى چنان عظيم، از مصالحى چنين كوچك، و اين خود دليل بر اعجاز آن است.
مى‌فرمايد: «اين، كتابى است كه از سوى خداوندِ قادرِ دانا نازل شده است» «تَنْزِيلُ الْكِتابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ».
«عزت» و قدرتش موجب شده كه، احدى نتواند با آن برابرى كند، و علمش سبب گرديده كه، محتواى آن در اعلى درجه كمال، و فراگير همه نيازهاى