احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٢٧٨ - سخنان بزرگان در حقيقت فتوت
يكى نعمت جمال است كه نتيجه غلبات روحانيت است و عكس و علامت انوار جمال ازلى است. شعر:
|
و كل جميل حسنه من جمالها |
معار له بل حسن كل مليحة[١] |
|
و آنكه رسول صلى اللّه عليه و سلم فرمود كه «ان اللّه جميل يحب الجمال» اشارت بدين معنى است. نعمت دوم فصاحت و بلاغت است كه كمال معجزه رسول صلى اللّه عليه و سلم بدان بود كه انا افصح العرب و العجم و اين از نعمتهاى بىنهايت است.
سوم مال است كه آن سبب فراغت دل است از بيم معاش تا بدان به زاد معاد مشغول شود و اسباب طاعت مهيا دارد پس اخى بايد كه اين هرسه نعمت را مطيه سعادت ابدى و سرمايه نجات و نعيم سرمدى سازد در جمال پارسا و پاكدامن بود، در فصاحت حقگوى و ناصح و در برابرى با بذل و با وفا.
و قال ابو حفص قدس اللّه سره: الفتوة ما اختار اللّه فى كتابه لنبيه صلى اللّه عليه و سلم و قال اللّه تعالى خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ[٢] ابو حفص حداد رحمة اللّه عليه فرمود كه فتوت آنست كه ايزد تعالى اختيار كرده است در قرآن مجيد از براى پيغمبر خود صلى اللّه عليه و سلم و فرمود كه يا محمد بگير يعنى نگاهدار صفت حلم و در گذار از برادران خود گناه ايشان را و امر معروف كن و از جاهلان رو برگردان يعنى جهل ايشان را بجهل مقابله نكن.
و قال الدقاق رحمة اللّه عليه الفتوة ان تكون من الناس قريبا و فيما بينهم غريبا. استاد ابو على دقاق رحمة اللّه عليه فرمود كه فتوت آنست كه بمردم نزديك باشى و در ميان ايشان غريب يعنى اخى را بايد كه ظاهرا آميزگار باشد بخلق. و با همه بندگان حق به شفقت و نصيحت و مودت و احسان
[١] - از ابن فارض مصرى.
[٢] - الاعراف، آية ١٩٩.