احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ١٣٨ - ١٦ - همدانيه

هم رقود[١]، سواء محياهم و مماتهم‌[٢] بيدارى آنان هم خواب غفلت است و خواب غفلت آنان موجب حرمان بيشتر ميگردد.»

در مورد مفاد اين رساله مينويسد: «اين عجاله ايست بموجب التماس عزيزى از اخوان صفا كه حقوق مروت ايشان برمن ضعيف واجب است و اقدام نيات ايشان بر جاده اخلاص ثابت در بيان حقيقت مثال و خيال مطلق و مقيد و كيفيت مراتب مناجات و رؤياء و درجات خلق در ادراك علوم و معانى از عوالم علوى و اطوار خيال و مثال و ارواح و اعيان و غيره بمقتضاى آن التماس ...»

سبك اين رساله مانند سبك معمولى ديگر رسايل سيد است. زبان مصنوع و متكلف را بكار نبرده ولى از آيات قرآن مجيد و احاديث رسول ٦ بيشتر استشهاد كرده است- گاهى بعنوان نقل قول گاهى براى تكميل معانى. عبارتى هم در ضمن خواب و تعبير خواب حضرت يوسف صديق آورده است كه در ذيل نقل ميكنيم:

«بعضى رؤياى اهل كمال بعد از چهل سال ظاهر شود و خواب يوسف صديق ٧ از آن جمله بود كه از آن روز كه گفت: يا أَبَتِ إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَباً وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي ساجِدِينَ‌، تا آن روز كه گفت:

«هذا تَأْوِيلُ رُءْيايَ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَعَلَها رَبِّي حَقًّا»[٣] نزد اكثر مفسرين و اهل تواريخ چهل سال بوده است».

١٦- همدانيه‌

نسخ خطى: ٣٢٥٨ (كتابخانه مركزى) ٤٠٥٦، ٤٢٥٠، ٧٢٧٤ (ملى ملك) موزه بريتانيا (ر ك فهرست ج ٢ ص ٨٣٦) نسخه‌اى (بدون شماره‌بندى) در موزه ملى كراچى و يكى در تاجيكستان- شماره ٢٣٤١ و تا ٢٣٤٣ (تاشكند: ج ٣).

عكسى: ٦٧١ (كتابخانه مركزى).

يكى از مريدان سيد معنى «همدان» را از وى پرسيده و در جواب آن سئوال‌

[١] - آيه ١٧، سوره الكهف.

[٢] - آيه ٢٠، سوره الجاثية ٤٥.

[٣] - سوره يوسف، آيات ٤ و ١٠٠- به ترتيب.