فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٥٦٢ - فصل دهم حقوق و آزادی های اساسی در اسلام و قانون اساسی

حقيقت تلخ است كه انسان به دنبال يك دوره طولانى اعمال وحشيانه و زندگى پر از وحشت و ظلم و خون كه وجدان انسانيت را جريحه نمود براى رسيدن به صلح و امنيت به حمايت از حقوق بشر برخاست و به دنبال آثار شوم جنگ جهانى دوم و شرايط تفوق عوامل اقتصادى و تبعيضهاى غير قابل تحمل و طرح نقشه جديد سياسى اروپا، سازمان ملل متحد با تشكيل كميسيون حقوق بشر در اين راه گام نهاد و در سالهاى ١٩٤٧ و ١٩٤٨ اعلاميه حقوق بشر را توسط اين كميسيون تنظيم و در تاريخ ١٩٤٨ به تصويب مجمع عمومى رسانيد.

اين اعلاميه در ٣٠ ماده حقوق و آزاديهاى اساسى را كه همه مردم سراسر جهان مى‌بايستى بدون هيچ‌گونه تبعيض از آن برخوردار باشند تدوين كرده است.

حقوق و آزاديها در اعلاميه حقوق بشر شامل: حق حيات، آزادى و امنيت فردى، آزادى از بردگى و كار اجبارى، آزادى از توقيف و حبس خودسرانه، حق محاكمه در دادگاه مستقل و بيطرف، حق بى‌گناه شناخته شدن فرد مادام كه جرم او به اثبات نرسيده است، عدم تجاوز به حريم خانه و عدم تفتيش مكاتبات افراد، آزادى فكر، وجدان و مذهب، آزادى عقيده و بيان، آزادى تشكيل اجتماعات مسالمت‌آميز و شركت در آنها، حق رأى و شركت در دولت، حق امنيت اجتماعى، حق كار، حق برخوردارى از سطح زندگى مناسب، حق فرهنگ و حق شركت در زندگى فرهنگى جامعه است.

مجمع عمومى سازمان ملل متحد كه هنگام تصويب اعلاميه، نمايندگان پنجاه و هشت كشور جهان در آن حضور داشتند، اصول آن را بمثابه معيارهاى مشترك براى همه ملتها بيان نمود و ترويج و تضمين آنها را از همه ملتها درخواست كرد و در سال ١٩٥٠ دعوت كرد كه روز ١٠ دسامبر هر سال را بعنوان روز حقوق بشر برگزار كنند.

اين اعلاميه و يا پاره‌اى از مواد آن بكرات در قطعنامه‌هاى سازمان ملل متحد بعنوان معيار كار نقل شده و در تدوين قانون اساسى بيشتر كشورها مورد استفاده قرار گرفته است.