فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٢٩ - کلیات

مى‌زند و مانند سرنشين اتومبيلى است كه در كنار راننده آن از سرعت زياد اتومبيل مى‌هراسد و با دلسوزى و خير خواهى راننده را به مراعات مقررات رانندگى هشدار مى‌دهد زيرا كه سرنوشت خود را گره خورده به سرنوشت راننده مى‌بيند.

كلينى در اصول كافى فصلى را بعنوان «النصيحه لائمه المسلمين» اختصاص داده كه حديث ذيل را از پيامبر اكرم در آن فصل نقل مى‌كند:

ثلاثه لا يغل عليهن قلب امرئ مسلم اخلاص العمل لله و النصيحه لائمه المسلمين و اللزوم لجماعتهم [١] .

امام صادق عليه السلام آنگاه كه مسئوليتها و وظائف اعضاى بدن را در برابر خدا مى‌شمارد مى‌فرمايد: و زكاة اللسان النصح للمسلمين و التيقظ للغافلين [٢] .

در اين مرحله انتقاد سالم و سازنده كه از عواطف و تعهد به مسئوليت و سرنوشت مشترك ناشى مى‌شود از تمامى ابعاد و زواياى جامعه مانند بزاق در دهان و انسولين در لوزالمعده كه در مراحل هضم غذا و سوخت و سوز بدن نقش عمده‌اى را ايفا مى‌كند تراوش مى‌كند و همه ناخالصيها را پاك و موانع را بر طرف مى‌سازد و زنگارها را مى‌زدايد.

مرحله چهارم. امر به معروف و نهى از منكر است

كه از فرايض بزرگ دينى و ضامن اجراى احكام الهى بوده است و در احاديث اسلامى با عنوان ويژه «بهما تقام الفرائض». و «اسمى الفرائض» نام برده شده است.

(وَ اَلْمُؤْمِنُونَ وَ اَلْمُؤْمِنٰاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيٰاءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ اَلْمُنْكَرِ) [٣] .

در اين احاديث اسلامى عمده‌ترين عامل ظهور طاغوتها در جامعه و فساد و تباهى و گمراهى در ميان مردم، ترك اين فريضه بزرگ الهى معرفى شده تا آنجا كه امكان تبديل ارزشها و جايگزينى ارزشهاى منفى در جامعه توحيدى در شرايط ترك فريضه امر به معروف و نهى از منكر پيش‌بينى شده است.

منظور از امر به معروف و نهى از منكر ايجاد زمينه تحقق معروف و اعمال و

[١] . اصول كافى، ج ١، ص ٣٣٢، خصال صدوق، ص ٧٢.

[٢] بحار الانوار، ج ٩٦، ص ٧.

[٣] توبه، آيه ٧١.