فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٤١٤ - وظائف و مسئولیتهای شورای نگهبان

رياست جمهورى پيش‌بينى شده است كه اگر قبل از تشكيلات نخستين شوراى نگهبان انجام گيرد نظارت بر آن را انجمن نظارت بر انتخابات كه توسط قانون تعيين مى‌شود به عهده خواهد گرفت.

بر اساس اين اصل اولين دور انتخاب رئيس جمهور با نظارت انجمنهاى نظارت طبق آئين‌نامه خاص مصوب شوراى انقلاب اسلامى مورخ ١٣٥٨/٩/٢٨ انجام پذيرفت و شوراى نگهبان در آن به دليل عدم تشكيل، نقشى نداشته است.

قانون نظارت شوراى نگهبان بر انتخابات رياست جمهورى مصوب مجلس شوراى اسلامى مورخ ١٣٦٠/٤/١٥ مقرر داشت كه قبل از شروع انتخابات از سوى شوراى نگهبان هفت نفر از افراد مسلمان و مطلع و مورد اعتماد داراى حسن سابقه با اكثريت مطلق آراء اعضاى شوراى نگهبان بعنوان هيئت مركزى نظارت بر انتخابات رئيس جمهور و سه نفر بعنوان عضو على البدل انتخاب و به وزارت كشور معرفى مى‌شوند و حد اقل دو نفر از اين هفت نفر مى‌بايست عضو شوراى نگهبان باشند. طبق ماده ٩ اين قانون:

شوراى نگهبان مى‌تواند بر حسب نظارت، مستقلاً انتخابات را در هر يك از مراحل در كل يا بعضى مناطق با ذكر دليل باطل اعلام كند.

اصل نظارت شوراى نگهبان بر انتخابات رياست جمهورى كه در اصل نود و نهم و اصل يكصد و هجدهم آمده بر اساس اين پيش‌بينى است كه نهاد مستقلى كه در زمينه اسلامى بودن نظام و اجراى قانون اساسى مستقيماً مسئوليت دارد امر انتخابات را زير نظر بگيرد.

در رابطه با انتخاب رئيس جمهور بايد مفاد اصل ششم قانون اساسى مبنى بر اتكاء به آراء عمومى و نيز اصل يكصد و چهاردهم مبنى بر انتخاب رئيس جمهور با رأى مستقيم و همچنين اصل يكصد و پانزدهم مبنى بر مراعات شرائط و صفات رئيس جمهور و اصل يكصد و هفدهم كه كيفيت رأى‌گيرى را بيان مى‌كند و اصل يكصد و نوزدهم و يكصد و بيستم به مورد اجرا گذارده شود.

و از آنجا كه رئيس جمهور پس از مقام رهبرى عاليترين مقام رسمى را در جمهورى اسلامى دارد و از رجال مذهبى و سياسى انتخاب مى‌شود و نيز تنفيذ حكم