فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٥٨١ - آزادي هاى اساسى

گزينشها در اسلام بر اساس ميزان برخوردارى از تعليم و تربيت است:

(إِنَّ الله اِصْطَف [١] [٦] [٤] [٨] ;اهُ عَلَيْكُمْ وَ زٰادَهُ بَسْطَةً فِي اَلْعِلْمِ وَ اَلْجِسْمِ‌)١.

فقدان علم و تربيت علامت دل‌مردگى (وَ طَبَعَ الله عَلىٰ قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لاٰ يَعْلَمُونَ‌) [٢] و كوردلى (لان العلم نور الابصار من العمى) [٣] و بى‌خردى (وَ مٰا يَعْقِلُهٰا إِلاَّ اَلْعٰالِمُونَ‌)٤.

و نفاق (وَلَٰكِنَّ الْمُنَافِقِينَ لَا يَعْلَمُونَ) [٥] و موجب انحطاط و رجعت (فاذا كتم العالم علمه... و استكبر الجاهل عن طلب العلم رجعت الدنيا على ورائها قهقرى)٦ و مايه خوارى و خفت است (اذا ارذل اللّه عبداً حظر عليه العلم) [٧] و در نهايت ارزش هر انسانى به ميزان علم اوست (اكثر الناس قيمة اكثرهم علماً و اقل الناس قيمة اقلهم علماً)٨.

رسول خدا مى‌فرمود: لست احب ان ارى الشاب منكم الا غادياً فى حالين اما عالماً او متعلماً [٩] .

امام صادق مى‌فرمود: لو علم الناس ما فى العلم لطلبوه و لو بسفك المهج و خوض اللجج [١٠] .

در نظام جمهورى اسلامى تنظيم برنامه اقتصادى كشور بايد بصورتى باشد كه شكل و محتوا و ساعات كار به هر فرد آن امكان را بدهد كه علاوه بر تلاش شغلى فرصت و توان كافى براى خودسازى معنوى و سياسى و اجتماعى و شركت فعال در رهبرى كشور و افزايش مهارت و ابتكار داشته باشد.

دولت موظف است وسائل آموزش و پرورش رايگان را براى همه ملت تا پايان دوره متوسطه فراهم سازد و وسائل تحصيلات عالى را تا سر حد خود كفائى كشور بطور رايگان گسترش دهد.

مسأله تعميم سطح تعليم و تعلم در اسلام كه همه اقشار جامعه در يك زمان هم معلمند و هم متعلم و ريزش و رشد علمى بطور مداوم در جامعه اسلامى با شتاب

[١] . بقره، آيه ٢٤٧.

[٢] توبه، آيه ٩٣.

[٣] از على عليه السلام.

[٤] عنكبوت، آيه ٤٣.

[٥] منافقون، آيه ٨.

[٦] رجوع شود به الحياة، ج ١، ص ٥٧.

[٧] نهج البلاغه، حكم ٢٨٨.

[٨] امالى صدوق، ص ١٩.

[٩] بحار الانوار، ج ١، ص ١٧٠.

[١٠] بحار الانوار، ج ١، ص ١٧٧.