فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٤٤ - کلیات

اهل کتاب بر اساس قرارداد ذمه در ازای تعهدات اندکی که بر عهده میگیرند از حقوق و آزادیهای وسیعی برخوردار میگردند که مقایسه آن دو در قانون ذمه نشان دهنده میزان احترامی است که

اسلام به ادیان و اصولاً نسبت به عقیده و ایمان قائل شده است [١] . در اصل سیزدهم به سه مورد از حقوق و امتیازات اقلیتهای دینی اشاره شده:

١.آزادی انجام مراسم دینی . [٢] . آزادی در عمل به مقررات دینی خود در زمینه ازدواج و طلاق و ارث و وصیت.

٣.آزادی در تعلیمات دینی بر طبق آئین خود و حدود این آزادیها را قانون معین می کند.

دسته سوم کلیه کسانی هستند که نه به اسلام ایمان آورده اند و نه یکی از ادیان مجوسی یهودی و مسیحی را پذیرفته اند چه خود را پیرو آئین خاصی معرفی کنند یا اصولاً به هیچ مذهبی اعتقاد نداشته باشند. اینان موضوع اصل چهاردهم در قانون اساسی هستند که بر اساس این آیه با آنها رفتار خواهد شد (لا يَنْهَاكُمُ الله عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَ لَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَ تقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ اللهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِين)٢

خداوند شما را درباره آنها که با شما در راه اقامه دینتان سر جنگ ندارند و شما را از شهر و دیارتان بیرون نمی رانند از رفتار نیک و عادلانه باز نمی دارند. شما می توانید با اینان با اخلاق اسلامی و احسان و قسط و عدل عمل نمائید و حقوق انسانی آنان را رعایت کنید.

در این تقسیم بندی بجز اسلام و ادیان اهل کتاب دین و مذهبی دیگر به رسمیت شناخته نمیشود و هیچ گروهی نمیتواند تحت هیچ عنوانی دین و مذهب خود را بطور رسمی مطرح نماید و طبیعی است که بر اساس قانون اساسی از هیچ امتیاز قانونی نیز برخوردار نخواهد بود زیرا نظام بر پایه تفکر اکثریت قاطع مردم مسلمان ایران اینگونه مذاهب را عاری از حقیقت میداند.

[١] به کتاب حقوق اقلیتها بر اساس قانون نامه مراجعه شود.

[٢] ممتحنه، آیه ٨