فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٤٣٣ - ماهیت سیاسی نهاد خبرگان

نهاد قانونى كه عهده‌دار مسئوليت تشخيص مرجعيت و رهبرى است معرفى شده كه بر اساس شيوه بررسى و مشورت، هرگاه يك فقيهى را داراى برجستگى براى رهبرى بيابند او را بعنوان رهبر انتخاب مى‌نمايند.

٣. در اصل يكصد و هشتم در مورد قانون مربوط به تعداد و شرايط خبرگان و كيفيت انتخاب آنها و آئين‌نامه داخلى جلسات آنان، تعيين تكليف شد، و براى نخستين دوره خبرگان، فقهاى شوراى نگهبان مسئول تهيه و تصويب اين قانون معرفى شده‌اند مشروط بر آنكه مصوبات اكثريت آراء شوراى نگهبان بطور مستقيم به تصويب نهائى رهبرى انقلاب برسد. و از آن پس در دوره‌هاى بعدى تغيير و تجديد نظر در اين قانون در صلاحيت مجلس خبرگان خواهد بود.

٤. در اصل يكصد و يازدهم در زمينه نظارت بر تداوم صلاحيت رهبر به مجلس خبرگان نقش اساسى اعطا شده است.

هرگاه رهبر از انجام وظائف قانونى رهبرى ناتوان شود يا فاقد يكى از شرايط مذكور در اصل يكصد و نهم گردد يا معلوم گردد از اول فاقد بعضى از شرائط بوده است از مقام خود بركنار خواهد شد. تشخيص اين امر بر عهده خبرگان مذكور در اصل يكصد و هشتم است.

در همان اصل تصريح شده است كه مقررات تشكيل خبرگان براى رسيدگى و عمل به اين اصل در اولين اجلاسيه خبرگان تعيين مى‌شود.

ماهيت سياسى نهاد خبرگان

نهادهاى اساسى در يك نظام سياسى كانالها و ابزار اعمال اقتدارات عاليه و حاكميت برتر است، و به همين دليل بايد مستقل و نشأت گرفته از منشأ اساسى حاكميت باشد.

هر نهاد سياسى در حقيقت بخشى از قدرت عالى جامعه را بخود اختصاص مى‌دهد و مسئوليتها و اختيارات ويژه‌اى را در تقسيم‌بندى قدرت در يك جامعه سياسى بر عهده مى‌گيرد.

انشعاب قدرت سياسى برتر و حاكميت در نظامهاى سه قوه‌اى كه شامل