فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٦٨ - دستاوردهای نهضت مشروطیت در قانون اساسى

كه در اصل ٢٣ و ٢٤ و ٢٦ قانون اساسى آمده است.

٦. منع استقراض خارجى بدون تصويب مجلس بنابر اصل ٢٥.

٧. نوعى جلوگيرى از مداخله نظامى بيگانگان و اختيارات مستشاران نظامى بنا بر اصل يكصد و ششم.

٨. لغو رسومات و پيشكش و انعامى و موكول نمودن وضع هر نوع ماليات به نظر مجلس بنابر اصل ١٨ قانون اساسى و نود و نهم و يك صدم متمم قانون اساسى.

٩. اعمال نوعى حاكميت ملى از طريق منع تمركز قوا و تفكيك آن به سه قوه مقننه و مجريه و قضائيه بنابر اصل بيست و ششم و بيست و هفتم متمم قانون اساسى.

١٠. منع مداخله شاهزادگان بلافصل در امور مهم كشور از طريق ممنوعيت از وزارت بنابر اصل پنجاه و نهم متمم قانون اساسى.

١١. تعديل و محدود كردن هزينه‌هاى سنگين دربار بنابر اصل ٥٦ متمم قانون اساسى.

١٢. اعطاى پاره‌اى حقوق و آزاديهاى فردى بنابر اصل ششم و نهم و دهم و يازدهم و دوازدهم و سيزدهم و چهاردهم و شانزدهم و هفدهم و هجدهم و نوزدهم و بيست و دوم و بيست و سوم متمم قانون اساسى.

١٣. آزادى مطبوعات و تشكيل اجتماعات بنابر اصل بيستم و بيست و يكم متمم قانون اساسى.

١٤. مرحله‌اى از عدالت اجتماعى بنابر اصل هفتاد و يكم و هفتاد و چهارم و هفتاد و ششم و هفتاد و هفتم و هفتاد و هشتم متمم قانون اساسى.

در مقايسه قانون اساسى مشروطيت با دوره استبداد قبل از مشروطيت مى‌توان به نكات جالب ديگرى هم دست يافت ولى نكته‌اى كه در پايان اين بحث كوتاه بايد توجه داشت اين است كه اين امتيازات صرفاً در قانون بود و الا از نظر عملى شاهان در دوره مشروطيت در مطلق العنانى و خودكامگى دست‌كمى از شاهان دوره استبداد نداشته‌اند.