فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣٠٦ - اقسام طرحها و لوایح و شور دربارۀ آنها
دولت يا ١٥ نفر از نمايندگان كتباً تقاضاى تغيير شود، و در اين صورت به شرط تصويب مجلس، دستور جلسه بعد تغيير خواهد يافت.
البته تقاضاى دو فوريتى بودن طرحها و لوايح در حكم تقاضاى تغيير دستور است و در مورد اين گونه طرحها و لوايح، پس از تصويب دو فوريت بلافاصله به طبع و توزيع آن اقدام و پس از ٢٤ ساعت از موقع توزيع در مجلس مطرح مىشود.
٤. بررسى طرحها و لوايح و تصويب آنها
بر اساس قانون اساسى، مجلس در عموم مسائل در حدود مقرر در قانون اساسى مىتواند قانون وضع كند (اصل هفتاد و يكم) طبق اصل هفتاد و پنجم قانون اساسى لوايح قانونى پس از تصويب هيئت وزيران به مجلس تقديم مىشود و طرحهاى قانونى به پيشنهاد حد اقل ١٥ نفر از نمايندگان در مجلس قابل طرح است و بر اساس اصل نود و چهارم كليه مصوبات مجلس بايد به شوراى نگهبان فرستاده شود و در صورت تشخيص عدم مغايرت آن با موازين اسلام و قانون اساسى، مصوبه قابل اجراست و براى اجرا به رئيس جمهور ابلاغ مىشود و رئيس جمهورى موظف است مصوبات مجلس يا نتيجه همه پرسى را پس از طى مراحل قانونى و ابلاغ به وى امضاء كند و براى اجرا در اختيار مسئولان بگذارد (اصل يكصد و بيست و سوم).
طرحها و لوايح مىتواند عادى، فورى، يا با قيد دو فوريت باشد و متناسباً يك شورى يا دو شورى.
اينك با نظر به آييننامه داخلى مجلس، به توضيح موارد فوق مىپردازيم:
اقسام طرحها و لوايح و شور درباره آنها
لايحه: مصوبه هيئت وزيران كه براى تصويب به مجلس تقديم مىشود.
طرح: پيشنهاد حد اقل ١٥ نفر از نمايندگان.
لوايح و طرحها سه قسم است: عادى، يك فوريتى و دو فوريتى.
در جلسه علنى مجلس درباره طرحها و لوايح عادى دو شور و درباره طرحها و لوايح فورى (يك فوريت دو فوريت) يك شور بعمل مىآيد.