فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٢٣ - فصل پنجم قوۀ مقننه (دستگاه قانونگذاری)
زيرا آنچه كه اجتنابناپذير است حق رأى است كه يك نظام انتخاباتى همگانى را براى تشكيل مجلسى جهت قانونگذارى ايجاب مىكند و بدين ترتيب مسائلى از قبيل هدف انتخاب و چگونگى آن، شرائط انتخابكننده و انتخاب شونده، نقش احزاب در انتخابات، نظامهاى نمايندگى در رابطه با انتخابكننده و انتخاب شونده، انحلال مجلس، رابطه قوه مقننه و قوه مجريه، اختيارات و حدود وظائف مجالس قانونگذارى، شيوه قانونگذارى و مسائلى از اين قبيل مطرح مىگردد كه ما، در اينجا به قسمتى از آنها اشاره مىكنيم:
١. هدف انتخابات -
احترام به آراء عمومى و يافتن وجدان جامعه و رسيدن به نزديكترين راه براى تشخيص مخالف و موافق و تصميمگيريهاى مشترك و جمعى، از عمدهترين اهداف انتخابات است.
٢. نقش احزاب:
براى رسيدن به اهداف صحيح انتخابات واقعى، احزاب داراى نقش سازنده و مؤثرى هستند، زيرا مىتوانند با جذب نيرو و آراء، و نيز با تبيين مسائل جامعه، ديدگاههاى مخالف و موافق را آشكار و آراء را شكوفا و به افكار عمومى جهت دهند. و از سوى ديگر با تشكل دادن به حركتهاى مردمى، شتاب و تحرك جامعه را افزايش دهند و گرايشهاى خود را به قالبهاى بزرگتر تبديل و جريان فكرى عظيمى را در جهت اهداف جامعه ايجاد كنند و نيروهاى پراكنده و منزوى و مخالف را تا حد امكان در جهت جريان كلى جامعه قرار دهند و با معرفى نخبهها مردم را در انتخاب نمايندگانشان يارى كنند و اختلاف نظر را جايگزين تفرقه و تضاد سازند.
٣. نظامهاى مجالس قانونگذارى:
ساخت دستگاه قانونگذارى معمولاً به چند گونه است:
الف - قوه مقننه دو مجلسى،
كه پارلمانى نيز گفته مىشود. و اين نوع روشهاى قانونگذارى، بازتابى از مجامع طبقاتى دوران گذشته است و از اين رو در چنين مجامعى اشراف و روحانيون عالىرتبه، مجلس لردان را تشكيل مىدهند و افراد متوسط و پائينتر، نمايندگان مجلس عوامند. و نيز در كشورهاى فدرال، سيستم دو مجلسى اعمال مىگردد. منتسكيو، مىگويد: «سهم بيشتر اشراف، متناسب با