فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٥٠ - کلیات

فصل سوم

حاکمیت در قانون اساسی

کلیات

بر اساس اصول اعتقادی و جهان بینی اسلام ما به دو نوع حاکمیت می رسیم

[١] حاکمیت خدا بر جهان و انسان

[٢] حاکمیت انسان بر سرنوشت خویش

حاکمیت مطلق خدا

حاکمیت مطلق خدا بر جهان آفرینش نتیجه منطقی دلائل منقن توحید نخستین اصل اعتقادی اسلام است. زیرا معنی توحید تنها خالق بودن خدا نیست بلکه هدفدار بودن جهان وابستگی کل نظام آفرینش به میدا حکیم وحی و قیوم و حرکت موزون و حساب شده کاروان هستی تحت يك مشيت حکیمانه و هدایت هماهنگ همه موجودات به سمت کمالات شایسته ای که از «او» آغاز و به سوی «او» کشیده می شوند (وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ) ١، از لوازم اجتناب ناپذیر جهان بینی توحیدی و اسلامی است (رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَىٰ كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَىٰ..) ٢

هیچ موجودی از ذرات بیمقدار و بی جان گرفته تا پیچیده ترین پدیده های جاندار آفرینش از حوزه قدرت و قلمرو نفوذ علم خدا بیرون نیست و (لَا يَعْزُبُ

[١] بقره آیه ١٥٦

[٢] طه آیه ٥٠