ان رسول الله صلى الله عليه و آله كان يستشير اصحابه ثم يعزم على ما يريد [١] و گفتار على عليه السلام به ابن عباس: عليك ان تشير على فاذا خالفتك فاطعنى [٢] .

و نيز نبايد نظام شورائى را با مسأله مراجعه به آراء عمومى و تبعيت از اكثريت اشتباه نمود. اصل شورا صرفاً به معنى تبادل نظر و جمع‌بندى آراء و نظرات براى رسيدن به فكر بهتر و راه صحيحتر است و به همين دليل است كه مشورت با همه كس انجام نمى‌گيرد و هر كسى در شورا شركت نمى‌كند و شور و تبادل نظر با كسانى انجام مى‌گيرد كه از تقوا و خير خواهى و مهارت و تخصص كافى در مسأله مورد شور برخوردار باشند (

[٣] ">و انما الشورى للمهاجرين و الانصار

)٣. و (خير من شاورت ذووا النهى و العلم و اولو التجارب و الحزم) [٤] .

و نيز اصل شورا با اصل ولايت پيامبر اكرم و امام معصوم و حتى ولايت نيابى فقيه كه مستند به ولايت و حاكميت خداست معارضه نمى‌كند (وَ مٰا كٰانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لاٰ مُؤْمِنَةٍ إِذٰا قَضَى الله وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ يَكُونَ لَهُمُ اَلْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَ مَنْ يَعْصِ الله وَ رَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلاٰلاً مُبِيناً) [٥] .

و از اينروست كه در موارد پيش آمدن اختلاف نظر در شورا حكم قاطعى در متون اسلامى مشاهده نمى‌شود و در نمونه‌هاى عملى شوراهائى كه پيامبر اكرم در غزوه بدر و احد و طائف تشكيل داد و اختلاف نظرهائى كه بوجود آمد به رأى خود عمل نمود. ولى در مورد جريان خلافت امير المؤمنين عليه السلام خود امام به شورا استدلال مى‌كند و مى‌گويد:

(و انما الشورى للمهاجرين و الانصار فان اجتمعوا على رجل و سموه اماماً كان ذلك لله رضى)

٦.

و لزوم بيعت را نتيجه مستقيم شورا و الزام غائبين در شورا را نتيجه منطقى بيعت حاضرين مى‌شمارد:

(فلم يكن للشاهدان يختار و لا للغائب ان يزد)

(ثم ليس للشاهدان يرجع و لا للغائب ان يختار)

[٧] .

[١] وسائل الشيعة، ج ٨، ص ٤٢٨.

[٢] وسائل الشيعة، ج ٨، ص ٤٢٨.

[٣] نهج البلاغه، نامه ٦.

[٤] غرر الحكم آمدى، دانشگاه تهران، ج ٣، ص ٤٢٨.

[٥] احزاب، آيه ٣٦.

[٦] نهج البلاغه، نامه ٦.

[٧] نهج البلاغه، خطبه ١٧٢.