و چون بعضي پرداخته گشت ذكر آن بسمع مبارك أعلى قاهري [١] شاهانشاهي، أسمعه اللّه المسارّ و المحابّ [٢]، رسيد و جزوي چند بعزّ تأمّل عالي مشرّف شد. از آنجا كه كمال سخن شناسي و تمييز پادشاهانه است آن را پسنديده داشت و شرف إحماد [٣] و إرتضا [٤] ارزاني فرمود، و مثالي رسانيدند مبني بر ابواب كرامت و تمنيت [٥] و مقصور بر انواع بنده پروري و عاطفت كه: هم بر اين سياقت ببايد پرداخت و ديباجه را بألقاب مجلس ما مطرّز [٦] گردانيد؛ و اين بنده را بدان قوّت دل و استظهار [٧] و سروري و افتخار حاصل آمد و با دهشت [٨] هر چه تمامتر در اين خدمت خوض [٩] نموده شد، كه بندگان را از امتثال فرمان چاره نباشد؛ و إلّا جهانيان را مقرّر است كه بديهه [١٠] راى و اوّل فكرت شاهانشاه دنيا، أعلى اللّه شانه و خلّد ملكه و سلطانه، و نمودار [١١] عقل كلّ و راه بر روح قدس است، نه از تأمّل اشارات و تجارب اين كتاب خاطر انور قاهري را تشحيذي [١٢] صورت توان كرد [١٣] و نه از مطالعت اين عبارات الفاظ درّفشان شاهانشاهي را مددي تواند بود.

تحفه چگونه آرم نزديك تو سخن؟!		آب حيات تحفه كي آرد بسوى جان؟!
گل را چه گرد خيزد از ده گلاب زن؟!		مه را چه ورغ [١٤] بندد از صد چراغ دان؟!

______________________________
[١]. (٣) اعلى قاهري اعلاى قاهري خوانده مي‌شود.

[٢]. (٣) أسمعه اللّه ... خدا او را بشنواناد آنچه شادماني و لذّت آورد.

[٣]. (٥) إحماد ستوده يافتن و پسنديده داشتن كسي را و كار او را؛ نيز بستايش رسيدن.

[٤]. (٥) إرتضاء خشنودي از كسي نمودن و او را پسنديده داشتن و ستودن.

[٥]. (٦) تمنيت آرزومند گردانيدن كسي بچيزي، آرزو در دل كسي افگندن.

[٦]. (٧) مطرّز ص ٨ ح برس ٣ ديده شود.

[٧]. (٨) استظهار قوي پشت شدن، پشت گرم بودن.

[٨]. (٩) دهشت سرگشتگي، خيره شدن، متحيّر شدن، نگراني.

[٩]. (٩) خوض ص ١٠ ح برس ١٢ ديده شود.

[١٠]. (١٠) بديهه آنچه بي انديشه و آگاهي پيشين گويند و كنند؛ ناگهاني.

[١١]. (١١) نمودار رهنما و سر مشق و دليل. ص ١٩ س ١١ نيز ديده شود.

[١٢]. (١٢) تشحيذ تيز كردن، در معني حقيقي كارد و پيكان و امثال آنها را، و در معني مجازي ذهن و خاطر و هوش را.

[١٣]. (١٢) صورت كردن احتمال دادن، تصوّر كردن، ممكن پنداشتن.

[١٤]. (١٥) ورغ روشني و فروغ.