احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٦

ولادت و زادگاه‌

تاريخ ولادت سيد را تذكره نويسان ١٢ رجب سال ٧١٤ ه (: ٢٢ اكتبر ١٣١٤ م) نوشته‌اند (روز دوشنبه). اين تاريخ درست بنظر ميرسد چون كلمه «رحمة اللّه»[١] كه در تاريخ ولادتش آورده‌اند بحساب ابجد «٧١٤» مى‌شود.

صاحب خلاصة المناقب تاريخ ولادت سيد را ١٢ رجب نوشته ولى سال را ذكر نكرده است. البته تاريخ وفاتش را (در سن ٧٣ سالگى) ٦ ذى الحجه ٧٨٦ ه مرقوم داشته است‌[٢]. بدين سبب بعضى ولادت سيد را ١٢ رجب ٧١٣ ه استنباط كرده‌اند.[٣] ولى اگر اين تاريخ را درست فرض كنيم نه فقط با «رحمة اللّه» (يعنى تاريخ ولادت او از روى حروف ابجد) مغايرت دارد بلكه سن سيد هم از ٧٣ سالگى متجاوز ميگردد. بنابراين قول اول تاريخ ولادت او يعنى ١٢ رجب ٧١٤ ه اصح و مطابق بروايت «خلاصة المناقب» ميباشد.

صاحب رساله «مستورات» در بزرگداشت شب تولد سيد واقعه‌اى به شيخ نظام الدين يحيى الغورى خراسانى (م ٧٥٢ ه) نسبت داده است. شيخ مذكور در آن شب ديد كه حضرت خضر و الياس ٨ جامه‌هاى زيبايى در دست دارند و به منزل سيد شهاب الدين همدانى (پدر على) ميروند و ميگويند:

امشب در آن منزل پسرى متولد گرديده كه بسيار عاليمقام خواهد شد و اين جامه را بعنوان تبرك آنجا ميبريم.[٤] در زادگاه او ترديدى نيست كه همدان است و همه تذكره نويسان او را «همدانى» نوشته‌اند. سيد هم در بعضى از رسائل خود را همدانى گفته. مثلا در رساله «واردات» و در رساله ديگرى كه «همدانيه» موسوم است، سيد همدان را به چند معنى شرح كرده و آنچه كه در ذكر شهر همدان آورده، مبين علاقه‌اش بمولد خود ميباشد. همين‌طور درين دو بيتى معروف خود ميفرمايد:

[١] - كشير( ١) ص ٨٥- يغما( ٢) ص ٣٣٨.

[٢] - خ- م( با) برگ ٩٩.

[٣] - مستورات( ع) برگ ١٢- مجالس المؤمنين جلد ٢ ص ١٣٨ تاريخ نظم و نثر فارسى در ... جلد ١ ص ١٩٥.

[٤]- مستورات( ع) برگ ١٤.