احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٤٠٣ - فلو لا شذاها ما اهتدينا لحانها - و لو لا سناها ما تصورها الوهم

خلافت نتايج و آثار آن فيض به ساكنان عالم شهادت و سايران راه سعادت مى رساند و ورود آن فيوض سبب ظهور كمالات حقايق ناسوتى و بروز حالات رغبوتى مى‌گردد. و از (اهل‌[١]) قلب مراد بود كه سر لطيفه روح انسانى‌[٢] و مربى قواى نفسانيست و (مدبر اقداح شراب‌[٣]) اسرار قدسى (در مجلس حقايق قواى انسى او است و چون آثار اخبار مشاهد قدسى‌[٤]) و روايح كاسات شراب موايد انسى بواسطه تصرفات روحى و خصوصيات قلبى امتزاج يابد از آن جمله دقايق ضروب اعمال و حقايق نجوم احوال بظهور پيوندد.

[فلو لا شذاها ما اهتدينا لحانها- و لو لا سناها ما تصورها الوهم‌]

قال (رحمه اللّه‌[٦]):

(شذا[٨]) رايحه طيبه است و (جان دكان‌[٩]) مى‌فروش را گويند و ضمير مونث در چهار كلمه بيت عابد است بمدامة (و[١٠]) الوهم فاعل تصور بود و تقدير كلام اين باشد كه: «و لولا رايحة تلك المدامة ما اهتديت الى (حانها[١١]) و لولا ضياؤ ها[١٢] ما قدر الوهم ان يتصورها من غاية لطافتها».

اى عزيز بدانك مراد از (جان‌[١٣]) مقام محبت است و از رايحه طيبه آثار انوار جمال مطلق مى‌خواهد كه عكوس تجليات آن جمال بر (مراياء ذرات‌[١٤]) وجود مى‌تابد و هر فردى از افراد عالم امكان از آثار عكوس آن جمال (كمالى‌[١٥])

[١] - هلال.

[٢] - است.

[٣] - مدير شراب اقداح.

[٤] - ندارد.

[٥] - آورد.

[٦] - رحمة اللّه عليه.

[٧] - ما اهتديت.

[٨] - شذاها.

[٩] - حان( و صحيح همين است) دوكان.

[١٠] - ندارد.

[١١] - هانها.

[١٢] - و.

[١٣] - حان.

[١٤] - مراياى ذوات.

[١٥] - كمال.