احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٣٩٧ - مراتب و صفات محبت

عاشق را در تجلى جمال معشوق محو گرداند تا چون ذلت (عاشقى‌[١]) برخيزد[٢] همه معشوق ماند و عاشق مسكين را از آستانه‌[٣] نياز در مسند ناز نشاند و اين نهايت مراتب محبت است و شوق و صبابه و توقان و (جوى‌[٤]) و اشجان و غيره همه از عوارض و لوازم محبت‌اند نه نفس محبت (و چون برق‌[٥]) و وجد (و ذوق‌[٦]) و شرب و رى و سكر از مقامات و عوارض و لوازم محبت‌اند بحقيقت هريك اشارتى كرده شود و بجهت (تعريف‌[٧]) و تفهيم ايمائى كرده آيد.

اى عزيز بدانكه برق نوباوه حدايق عالم غيب است كه از بوادى كرم بواسطه سابقه عنايت بجانهاى مستعدان كمالات روحانى ميرسد و در حقايق ناسوتى معقب وجد مى‌گردد و وجد عبارت است از واردى غيبى كه بواطن طالبانرا باميد حصول آثار بروق عنايت و خوف فوت آن (بلذت‌[٨]) سرور (يا[٩]) نكبت (حزن‌[١٠]) متاثر مى‌گرداند و ذوق عبارت است از[١١] مبادى تجليات افعالى و شرب نتايج آثار اواسط تجليات صفاتى. ورى نهايت آنك سجاياى عقول سالكان و مراياء قلوب عارفان از كؤوس اسرار تجليات (افعالى و عكوس انوار تجليات‌[١٢]) صفاتى (استفاضه‌[١٣]) تواند كرد و سكر عبارت است از ورود واردى مدهش كه بصولت استيلا مانع حس گردد از ادراك محسوس و (ذاهل نفس او[١٤]) تميز ميان مطلوب و (مرهوب‌[١٥]) و موجب فرق ميان سكر صورى و معنوى تمايز (سبب تبعيد[١٦]) شعاع انوار عقل است از عالم نفس و حس. چه استتار نور عقلى بواسطه غشيان ظلمت و تغير

[١] - عاشق.

[٢] - و.

[٣] - عبوديت و.

[٤] - هوى.

[٥] - چون بروق.

[٦] - ندارد.

[٧] - تفريق( تفريق؟).

[٨] - ندارد.

[٩] - و مايه.

[١٠] - خون.

[١١] - ميل.

[١٢] - ندارد.

[١٣] - استقامت.

[١٤] - زو اهل نفس شود از.

[١٥] - مهروب.

[١٦] - نسبت تبعيه.