احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٣٣ - گنبد علويان

دليل آن صدها مآخذ در دست است و مزارش هم باقى است. بعقيده استاد حكمت سيد على همدانى سياهپوش مدفون همدان از احفاد شاه همدان ميباشد. او يكى از عرفاى سلسله نوربخشيه بوده و استاد حكمت سيد سياهپوش مذكور را مير سيد على همدانى دوم ناميده‌اند.

بنظر ما شايد او از نياكان شاه همدان باشد چون در نياكان ذى نفوذ او- جد پدرش بنام على بوده است: «... و هو اين السيد شهاب الدين بن محمد بن على ...» ولى در احفاد مير سيد على همدانى كسى بنام على شناخته نشده است.

در انتهاى خانه گنبد علويان دو مزار است و از بالا به هم متصل. بنابر شهرت در همدان علاوه بر مير سيد على همدانى سياهپوش، شخصى بنام سيد زيد ابو الحسن هم در آن محل مدفون است. بعضى گمان برده‌اند كه يكى از دفن شدگان امير سيد محمد نوربخش است‌[١]. ولى در اين اشتباه شكى نيست. سيد نوربخش از سال ٨٥٠ ه در يكى از قراء سولقان (شهريار) نزديك تهران توطن اختيار كرده و بعد از وفاتش روز ١٤ ربيع الاول ٨٦٩ ه در همان محل مدفون گرديده است‌[٢].

آقاى دكتر مهدى درخشان «گنبد علويان همدان» را اشتباها با خانقاه معلى يا مسجد شاه همدان در كشمير يكى دانسته و حريق بزرگ دوم آن خانقاه را كه در سال ٨٩٢ ه رخ داد بگنبد علويان منسوب دانسته. در جاى ديگر مينويسد كه گنبد علويان از بناهاى قرن ششم هجرى است و شايد على همدانى اين گنبد را بزحمت زياد در قرن هشتم بتكميل رسانده است.[٣]

گنبد علويان در قرن ششم ساخته شده‌[٤] معبد و چله خانه على همدانى‌

[١]- اطلاعات ماهانه شماره ٩ سال سوم ١٣٢٩ ش، ص ٤٥.

[٢]- فرقه نوربخشيه رساله دكترى آقاى دكتر ناصر الدين شاه حسينى، ص ١٦ نيز اسناد و مكاتبات تاريخى ايران، ص ١٥٠.

[٣]- بزرگان و سخن سرايان همدان( جلد اول) ص ٨٣- ٩٢.

[٤]- تحايف الابرار يا تاريخ كبير، ص ١١.