احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٢٦١ - حضرت على سرمشق فتيان و انعكاس اين مطلب در ادبيات فارسى

بمسجد رسول رسيد حضرت مصطفى ٧ بركوع ركعت اول خميده بود. در حال بامر جليل، جبريل در رسيده دست بر پشت مبارك رسول نهاد تا ساعتى توقف كند كه على مرتضى از ثواب ركعت اول نماز صبح محروم نشود»[١].

مولانا ميفرمايد كه على، يهودى پير را اينقدر احترام مى‌كرده ولى مسلمانان اين دوره در برابر پيران مسلمان هم مراعات ادب و احترام را نمى‌نمايند.

(د) حضرت على پس از جنگ جمل با عفو دشمنان خود مانند مروان بن الحكم و عبد اللّه بن زبير و غيره و نيز با خوشرفتارى و حسن سلوك كه نسبت به قاتل خود عبد الرحمن بن ملجم نشان داد عاليترين نمونه‌هاى زنده جوانمردى را باقى گذاشته است. و از اين‌رو است كه نويسندگان متفقا اين صفات او را ستوده‌اند مثلا فيليپ حتى «در تاريخ عرب» مينويسد[٢]:

«على در مشورت صائب الراى، فصيح و بليغ، با دوستان وفا پيشه، با دشمنان عفو شعار و نمونه بى‌نظير شرافت و جوانمردى بود».

پرفسور نكلسون‌[٣] هم همينطور اظهار عقيده كرده است.

ميگويند در جنگ احد زمانى كه حضرت على داد شجاعت و جهاد فى سبيل اللّه ميدا هاتف غيبى آواز داد «لا فتى الا على لا سيف الا ذو الفقار» و حضرت رسول چندين بار اين مطلب را براى حضرت على بيان فرمود و سپس اين قول، شعار فتيان گرديد[٤] و تا امروز نيز زبانزد عموم است.

على مرجع و مآل سلسله‌هاى تصوف و فتوت است در تصوف تنها برخى از صوفيه سلسله نقشبنديه خرقه خود را به حضرت ابو بكر صديق ميرسانند ولى‌

[١] - مناقب العارفين، ج ١، ص ١١٢- ١١٣.

[٢] -١٨٣ .p ittiH .K .P yb sbarA eht fo yrotsiH

[٣] -

. ١٩١. p, noslohciN. R yb sbarA eht fo yrotsiH yraretiL

[٤] - كتاب الفتوة ابن المعمار حنبلى، ص ١٤٢.