منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٥٤١
المالكية قالوا: الحلف بمعظّم كالنَّبىّ والكعبة ونحوهما فيه قولان: الحرمة والكراهة، والمشهور الحرمة».
«حنفى ها معتقدند كه: سوگندهايى همچون «قسم به پدرت و زندگانيت»و مانند اينها مكروه مى باشند.
شافعى ها معتقدند كه، اگر سوگند به غير خدا با شرايط فوق الذكر نباشد، مكروه است.
مالكى ها مى گويند: سوگند خوردن به بزرگان و مقدس هايى همچون پيامبر وكعبه و مانند آنها به نظرى مكروه و به نظر ديگر حرام است و سخن مشهور در حرمت آن مى باشد».
همان طور كه ملاحظه مى فرماييد در مذهب حنفى وشافعى چنين سوگند مكروه و در مذاهب مالكى دو نظر وجود دارد كه معروف آنها حرمت است. در اين ميان تنها مذهب حنبلى سوگند به غير خدا را قاطعانه حرام دانسته است، آنجا كه مى گويد:
«يحرمُ الحلف بغير اللّه تعالى وصفاته ولو بنبىّ أو ولىّ».[١]
«قسم خوردن به غير خداى متعال و صفات او حرام است هر چند كه آن قسم به پيغمبر و يا وليى از اولياى او باشد».
بگذريم از اين كه تمام اين فتاوى يك نوع اجتهاد در برابر نصوص قرآن و سنتهاى پيامبر و اولياى الهى است و بر اثر انسداد باب اجتهاد در نزد اهل تسنن، علماى معاصر آنان چاره اى جز پيروى از آراى آنان را ندارند.
[١] الفقه على مذاهب الأربعة، كتاب اليمين:١/٧٥، ط مصر.