در حالى كه صاحب ولايت، انسان كاملى است كه نوعى تسلط تكوينى بر جهان دارد و اين تسلط غير آن است كه بگوييم صاحب ولايت خالق زمين و آسمان، پديد آورنده انس وجان، محيى و مميت خلايق و يا مدبر و گرداننده نظام گيتى مى باشد در اين جا از تذكر چند نكته ناگزيريم وآن اينكه:

١. جاى شك نيست كه نظام آفرينش بر اساس يك سلسله علل و معلولاتى استوار است و عليت هر علتى و سببيت هر سببى به اراده و مشيت نافذ خدا است.

شكفته شدن يك غنچه، باردارى يك جاندار، ريزش باران و برف، محصول يك سلسله علل و اسبابى است كه سرانجام همگى به خداوند منتهى مى گردد و در پرتو نظامى است كه جهان بر اساس آن آفريده شده و در هر لحظه كه ميلياردها پديده در صفحه وجود پديد مى آيند، معلول يك رشته علل مادى و طبيعى و يك رشته علل نامرئى است كه به فرمان خداوند در پشت پرده طبيعت، به تدبير جهان مى پردازند.

قرآن مجيد اين علل مرئى ونامرئى را بدين تعبير آورده است:(وَالمُدَبِّراتِ أَمْراً) [١]: (قسم به فرشتگانى كه) به تدبير امر نظام خلقت مشغولند».

و اين مدبرها به اذن خداوند به تدبير و گردانيدن جهان اشتغال دارند. اين آيه صريحاً مى رساند كه نظام آفرينش نظام علت و معلول است.

بنابراين گروه غالى كه پيامبر و امام را مدبّر جهان و روزى دهنده و زنده

[١] نازعات/٥.