نقطه اى متمركز گردد و به غير از خدا توجهى پيدا نكند. كسانى كه موقع عبادت به اين سو و آن سو توجه دارند وبه اصطلاح فاقد حضور قلب هستند، براى اين است كه بر انديشه هاى پراكنده اى كه زاييده قوه تخيل است ولايت و تسلط ندارند. ازاين جهت يك نماز چهار ركعتى را با افكار بسيار پراكنده به پايان مى رسانند واسكلتى بى روح تحويل مى دهند.

در احاديث اسلامى مى خوانيم كه پيامبر (صلى الله عليه وآله وسلم) فرموده است:«قلب انسان (مقصود قواى ادراكى است) بسان پرى است كه بر درختى آويزان باشد. و باد آن را به اين سو و آن سو مى بردوپشت و رو مى كند».

«مولوى» مضمون اين حديث را به نظم درآورده و مى گويد:

در حديث آمده كه دل همچون پرى است *** در بيابانى اسير صرصرى است

باد پر را هر طرف راند گزاف *** گه چپ و گه راست، صدها اختلاف[١]

امّا پويندگان راه بندگى، به واسطه تكامل و قدرتى كه در سايه بندگى پيدا مى كنند، بر تمام انديشه هاى پراكنده خود تسلط پيدا مى كنند، و بر قوه تخيل خويش كه بسان گنجشكى از اين شاخه به آن شاخه مى پرد، مسلط مى گردند، و اختيار آن را به دست مى گيرند. و در حال عبادت، آنچنان تمركز فكرى و حضور قلب پيدا مى كنند كه از غير خدا غافل مى شوند و غرق جمال و كمال خدا مى گردند، تا آنجا كه در حال نماز پيكان تير از پاى آنان بيرون كشيده مى شود وبه آن توجه پيدا نمى كنند، فرزندشان از بلندى سقوط مى كند و

[١] مثنوى، دفتر سوم.