تصميم گرفتم كه ديگر به كلى كار خاص به آن و تمام افكار مربوط به آن را كنار بگذارم، فرداى آن روز در حالى كه سخت مشغول كارى كاملاً از نوع ديگر بودم يك باره (فكر ناگهانى) مانند جهش برق، در خاطرم خطور كرد و آن همان حلّ مسأله اى بود كه مرا به كلى مأيوس كرده بود.

نظير اين گزارش از «هانرى يوانكاره ١٩١٢ـ ١٨٥٤» رياضى دان نامى فرانسه و بسيارى از دانشمندان طبيعى، رياضى و فيزيك نقل شده است:

جالب توجه اين است كه بسيارى از الهام هاى علمى كه سبب كشف واقعيتى پر ارج شده است نه تنها با اشتغال و تمركز فكرى دانشمندان در زمان فعاليتشان ارتباط نداشته است، بلكه حتى با رشته تخصصى آنان نيز داراى رابطه نزديك نبوده است. شاهد گوياى اين مطلب اين است كه مثلاً «لويى پاستور ١٨٢٢ـ ١٨٩٥» با اين كه متخصص در شيمى بوده به كشف ميكروب موفق شده است.

الهام والكسيس كارل

از ميان دانشمندان معاصر آقاى «الكسيس كارل» از جمله افرادى است كه براى الهام، ارزش خاصى قايل شده است و معتقد است كه روشن بينان بدون استفاده از اعضاى حس خود، افكار ديگران را درك مى كنند وحوادث دور از لحاظ مكان و زمان را كم و بيش مى بينند و آن را يك موهبت استثنايى مى داند كه جز افراد معدودى از آن برخوردار نيستند. اين دانشمند نامى كوشيده است كه در اين بحث مطالب علمى و يقينى را از مطالب و مسايل احتمالى جدا كند. و انسان را چون مجموعه مطالعات و تجربياتى كه در تمام اعصار و