«خدا آنچه را كه از آنان عايد پيامبر خود گردانيد همان است كه شما در تحصيل آن اسب و شترى به كار نگرفتيد، ولى خدا فرستادگانش را بر هر كه بخواهد چيره مى گرداند، خدا بر هركارى تواناست».

دقت در اين آيه حاكى از آن است كه فىء اموالى است كه خدا آن را به پيامبر به عنوان «فىء» باز مى گرداند، يعنى مسلمانان در آن حقى ندارند واين ملك مقام رسالت و پيشوايى پيامبر است.

هرگاه اين آيه فىء را معرفى مى كندمى گويد:چيزى فىء است كه ارتش اسلام براى تحصيل آن دچار رنج و زحمت نشده ومردم آنجا بدون نبرد تسليم شده اند، بنابراين نبايد چنين چيزى از آن مجاهدان باشد بلكه از آن رسول به عنوان حاكم اسلامى است.

آيه بعدى محل مصرف فىء را بيان مى كند و مى فرمايد: (ما أَفاءَ اللّهُ عَلى رَسُولهِ مِنْ أَهْلِ القُرى فلِلّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِى الْقُربى وَاليَتامى وَالمَساكِينِ وَابنِ السَّبيلِ كَىْ لا يَكُونَ دُولةً بَيْنَ الأَغْنِياءِ مِنْكُمْ وَما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَاتَّقُوا اللّهَ إِنَّ اللّهَ شَديدُ العِقابِ)(حشر/٧).

«آنچه خدا از دارايى ساكنان آن قريه ها، عايد پيامبرش گردانيد، از آن خدا و از آن پيامبر او و متعلق به خويشاوندان نزديك وى و يتيمان و بينوايان و در راه ماندگان است، تا ثروت ميان توانگران شما دست به دست نگردد، و آنچه را فرستاده او به شما داد، آن را بگيريد و از آنچه شما را باز داشت، باز ايستيد و از خدا پروا بداريد كه خدا سخت كيفر است».

در اين آيه مصرف «فىء» با مصرف خمس غنايم يكى است، و مقصود از «ذى القربى» واصناف بعدى به قرينه لفظ «رسول» بستگان پيامبر و اصناف ثلاثه از ذريه اوست و فلسفه اين تقسيم اين است كه ثروت پيوسته در دست گروه خاصى دست به دست نگردد، آنگاه با جمله (وما آتاكم الرّسول فخذوه و