واقعى در همه اين موارد خدا است امّا معجزات پيامبران همگى به قدرت الهى، مقارن به اراده پيامبر انجام مى گيرد تا صدق ادعاى آنان ظاهر گردد و از آنجا كه پيامبر و امام واسطه در صدور آنها است از اين جهت نسبت خلق و ايجاد به آنها مانعى ندارد. خلاصه: خداوند پيامبر و امام را آفريده وآنها را به مرتبه اعلاى كمال رسانيده و بر آنها چيزهايى را كه در نظام عالم صلاح است الهام مى فرمايد وهر چه آنها اراده نمايند خداوند مقارن اراده و مشيت آنها خلق مى كند .[١]

ولى ظواهر قرآن درباره پيامبران بالاتر از اين را مى رساند، زيرا آيات قرآن، همانطور كه بيان شد اين نوع كارها را به خود پيامبران و اوليا نسبت مى دهد و در اين نسبت هيچ نوع مجازگويى ندارد. چنانكه در جمله هاى (تَخْلُقُ) و (تُبْرِئُ)حقيقت را روشن كرديم.

تفسير اعجاز به اين صورت گويا به منظور دورى از توهم شرك انجام گرفته و تصور شده است كه اگر بگوييم خود پيامبران پديد آورنده اين امورند دچار يك نوع شرك و دوگانگى مى گرديم.

ولى بايد توجه داشت كه شرك در صورتى است كه آنان را در مقام «ايجاد» و «انجام» مستقل تصور كرده، براى آنها فاعليت منهاى اذن و اراده الهى، تصور كنيم،

[١] پاورقيهاى انيس الموحدين، ص ٢٤٢ ـ ٢٤٣. اين نظريه را مرحوم مجلسى در بحارالأنوار (ج٢٥، ص ٢٥٠ـ ٢٦١) مطرح كرده .