شكى نيست كه هدف خدا از اين سوگندها بيان عظمت آنهاست، و از اين طريق مى خواهد نظر ما را به تدبر و تفكر در تمام «مقسم به»هاى قرآن معطوف دارد، ولى در عين حال، خواننده قرآن كه آن را براى خود، امام، اسوه، پيشوا و الگو مى داند، از اين سوگندها اين درس را فرا مى گيرد كه انسان در مقام سوگند مى تواند به يكى از اين ها كه خدا بر آنها سوگند ياد كرده است، سوگند ياد كند.

برخى از بى ذوقها كه از اهداف قرآن آگاهى ندارند، اين چنين پاسخ مى گويند كه ممكن است صدور چيزى از خدا زيبا باشد و صدور همان چيز از غير او زيبا نباشد.

ولى پاسخ آن روشن است. زيرا اگر واقعاً واقعيت سوگند به غير خدا شرك و تشبيه غير خدا به خدا است، چرا چنين شرك على الاطلاق و يا شرك كوچك را خود خدا مرتكب شده است آيا صحيح است كه خدا عملاً براى خويش شريكى قائل گردد، و غير خود را از چنين شركى باز دارد؟

برخى كه در برابر اين برهان خود را محكوم مى بينند، فوراً دست و پا مى كنند كه در مجموع سوگندهاى قرآن به غير خدا، لفظى مانند «رب» در تقدير بگيرند، و تمام قسمهاى قرآن را به يك قسم برگردانند، و آن، سوگند به رب شمس و قمر و... است.[١]

ما قضاوت را در اين تأويل بدون شاهد به عهده خوانندگان گرامى مى گذاريم. آيا خيانت به كتاب آسمانى نيست كه بگوييم مقصود از

[١] السنن الكبرى:١٠/٢٩; وبداية المجتهد:١/٣٩٤، طبع مصر اين تأويل را از برخى نقل كرده اند.