٣. «سوگند به صبحگاهان و قسم به ده شب (اول ذى حجه) و سوگند به جفت (كليه موجودات عالم) و به فرد (ذات خداوند يكتا) و قسم به شب تار هنگامى كه به روز مبدل مى گردد».

٤. «سوگند به شب تار هنگامى كه جهان را در سياهى بپوشاند و قسم به روز هنگامى كه عالم را به ظهور خود روشن سازد».

٥. «سوگند به روشنايى روز، سوگند به شب آنگاه كه آرام گيرد كه خداوند هرگز تو را وانگذاشته و مورد خشم قرار نداده است».

***

تفسير آيات

سوگند به غير خدا، از جمله مسايلى است كه گروه وهابى روى آن حساسيت خاصى دارند[١] يكى از نويسندگان آنان، به نام صنعانى در كتاب «تطهير الاعتقاد» آن را مايه شرك دانسته[٢] و مؤلف «الهدية السنية» آن را شرك كوچك خوانده است.[٣]

ما مسأله را به فضل الهى در محيط دور از تعصب مورد بررسى قرار

[١] هر چند اين فصل، در حقيقت توسل داخل نيست، زيرا حقيقت توسل اين است كه انسان شخصى را وسيله و ذريعه خود به سوى خدا قرار دهد، و در سوگند به غير خدا كه چنين مطرح نيست ولى چون اين بحث با موضوع توسل يك نوع شباهت دارد، و نتيجه سوگند به غير خدا، يك نوع تعظيم و ابراز احترام نسبت به «مقسم به» است شايسته است اين موضوع را در بخش توسل مورد بررسى قرار دهيم و با اين فصل مباحث مربوط به توسل پايان مى پذيرد.
[٢] كشف الارتياب، ص ٣٣٦، نقل از كتاب تطهير الاعتقاد، ص ١٤.
[٣] مدرك ياد شده ، ص ٣٣٦، نقل از كتاب الهدية السنية، ص ٢٥.