ما در آينده در بحث ارتباط مقام و منزلت پيامبران با فرد متوسل اين حقيقت را بيش از اين روشن خواهيم ساخت كه خود توسل مايه تكامل متوسل مى باشد و سبب مى گردد كه به خاطر اين شايستگى مورد مغفرت قرار گيرد. اصولاً از اخبار و روايات استفاده مى شود كه توسل به انسان هاى معصوم و بى گناه خود جلب رحمت كرده و مايه استجابت دعا مى گردد، و راه توجيه آن اين است كه خود اين عمل يك نوع توجه به خدا، از طريق بندگان شايسته او است. اينك نمونه اى در اين باب، فقهاى اسلام در كيفيت نماز استسقا اين چنين مى گويند:

«الرّابعُ صياماً مُشاةً خلقة متذلِّلين متواضعين خاشعين للّه ومعهم الصبيان الشيوخ والعجائز والدّوابّ يبعّدون الرُّضَّع عن أُمّهاتهم ليكثروا الصِّياح فيكون ذلك أدعى لرحمة اللّه».[٢]

«شرط چهارم اين است كه افرادى كه براى نماز استسقا مى روند، روزه بگيرند، پياده بروند، لباس هاى كهنه بپوشند، با تذلل و فروتنى راه بروند و براى خدا خاشع باشند و بچه ها و پيران فرتوت و پير زنان و چهارپايان را همراه خود بياورند، و بچه هاى شيرخوار را از مادران دور سازند تا ناله و فرياد زياد شود، اين كار براى جلب رحمت خدا، رساتر مى باشد».

[١] التوصل إلى حقيقة التوسل:٤١ ـ ٤٣. توجه بفرماييد كه چگونه تصريح مى كند كه صحيح است انسان قرآن دستنويس و يا مطبوع را واسطه قرار دهد و از خدا به حرمت آن سؤال كند اگر توسيط قرآن صامت صحيح است چرا توسيط قرآن ناطق صحيح نباشد.
[٢] الفقه على المذاهب الأربعة:١/٢١٥٩ـ ٢١٦٠.