منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٩٠
حال ركوع زكات مى دهند».
بسيارى از مفسران مى گويند مقصود از جمله هاى (وَالّذِينَ آمَنُوا الّذِينَ يُقيمُونَ الصَّلاة...) امير مؤمنان على بن ابى طالب (عليه السلام) است و شأن نزول آيه به قرار زير مى باشد.
سائلى وارد مسجد شد و درخواست كمك كرد كسى به او چيزى نداد، امام در حالى كه در ركوع بود، با انگشت كوچك خود كه انگشترى در آن بود به فقير اشاره كرد تا آن را از دست او درآورد و رفع نياز كند، او نيز اين كار را كرد و به دنبال مقصد خود رفت در اين موقع خبر به پيامبر رسيد از خدا چنين درخواست نمود: «پروردگارا! همان طور كه براى موسى از خاندان خويش وزيرى معين نمودى، پروردگارا! براى من نيز از اهل بيتم وزيرى معين بفرما» در اين لحظه فرشته وحى آيه ياد شده را آورد و پيامبر را از آن آگاه ساخت.
اين شأن نزول را شخصيت هايى مانند امام على (عليه السلام) و ابن عباس و عمار و ابوذر و جابر و ابو رافع و انس بن مالك و عبد اللّه بن سلام نقل كرده اند. و فزون از هفتاد محدث ومفسر و متكلم اين حديث را در كتابهاى خود آورده اند و ما نام برخى از آنها را در پاورقى مى آوريم.[١]
دلالت آيه بر ولايت اهل بيت با دقت در معناى لفظ «ولى» روشن مى شود، زيرا «ولىّ» در آيه به معنى سرپرست و كسى است كه زمام امور جامعه را به دست مى گيرد و دلايل اين مطلب را يادآور مى شويم:
١. فقهاى اسلام مى گويند: «الأب ولىّ الطفل; الحاكم ولىّ القاصر»:
[١] تفسير طبرى:٦/١٨٦; احكام قرآن، جصاص:٢/٥٤٢; معرفة أُصول حديث، حاكم نيسابورى:١٠٢; اسباب النزول، واحدى:١٤٨.