منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٧٧
مقتصد و سابق به خيرات با مطلق بندگان سازگار است نه با بندگان برگزيده.
در اين صورت جمله «فمنهم» به منزله تعليل است، و اينكه چرا بندگان برگزيده را وارث كتاب قرار داد نه همه بندگان، چون همه بندگان بر سه گروهند از اين جهت ميراث از آن برگزيدگان شد نه همه بندگان.
وطبعاً گروه برگزيده همان گروه سوم است كه با جمله (سابقٌ بالخيرات) به آن اشاره شده است.
ب: مقصود از بندگان برگزيده همه امت اسلامى است ولى برگزيدن آنان نشانه پاكى و كرامت همگان نيست بلكه به خاطر انسانهاى وارسته در ميان آنان است، و اين نوع استعمال در قرآن ناياب نيست.
مثلاً قرآن به همه بنى اسرائيل خطاب مى كند و مى فرمايد:(وَجَعلَكُمْ مُلُوكاً) (مائده/٢٠): در حالى كه همه آنان ملك نبوده اند بلكه برخى از آنان به اين مقام نائل آمدند ولى در عين حال همه را با «ملك بودن» توصيف مى كند. و همچنين است آيه (وَلَقَدْ آتَيْنا مُوسىَ الْهُدى وَأَوْرَثْنا بَنِى اِِسْرائِيلَ الْكِتابَ) (غافر/٥٣); «به موسى آيات هدايت داده و بنى اسرائيل را وارث تورات كرديم».
بنابر احتمال دوم لفظ «من» در (من عبادنا) بيانيه خواهد بود، در صورتى كه بنابر احتمال نخست تبعيضيه مى باشد. چنانكه در آيه ديگر مى فرمايد: (...وَسَلامٌ عَلى عِبادهِ الَّذِينَ اصْطَفى...) (نمل/٥٩).
بنابر احتمال دوم بايد اضافه« عباد» را به خدا (عبادنا) خالى از تشريف و تكريم گرفت.
در هر حال بنابر هر دو تفسير حاملان قرآن همان سابقان به خيراتند، فرقى كه هست بنابر تفسير اول مراد از بندگان برگزيده همان «پيشروان به