سوزندگى و تورم است، آن هم خوردن، به مقدار زياد، عذابى است دردناك. «١»
***
بديهى است خوردن از اين غذاى ناگوار و تلخ، تشنگى‌آور است، اما به هنگامى كه تشنه مى‌شوند چه مى‌نوشند؟ قرآن مى‌گويد: «اين دوزخيان بعد از اين «زقّوم» آب داغ و كثيفى خواهند داشت» «ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ عَلَيْها لَشَوْباً مِنْ حَمِيمٍ».
«شَوْب» به معنى چيزى است كه با شى‌ء ديگر، مخلوط شود، و «حميم» به معنى آب داغ و سوزان است، بنابراين حتى آب داغى كه آنها مى‌نوشند خالص نيست، بلكه آلوده است.
***
آن غذاى دوزخيان، و اين هم نوشابه آنان، اما بعد از اين پذيرائى به كجا مى‌روند؟ قرآن مى‌گويد: «سپس بازگشت آنها به سوى جهنم است»! «ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَى الْجَحِيمِ».
بعضى از مفسران، از اين تعبير چنين استفاده كرده‌اند كه: اين آب داغ آلوده از چشمه‌اى در بيرون دوزخ است، دوزخيان را قبلًا براى نوشيدن آن همچون حيواناتى كه به آبگاه مى‌برند، به آنجا مى‌خوانند، و بعد از نوشيدن از آن، بار ديگر بازگشتشان به سوى دوزخ است.
بعضى ديگر گفته‌اند: اين اشاره به مواقف و جايگاه‌هاى مختلف دوزخ است، كه ظالمان و مجرمان را از منطقه‌اى به منطقه ديگر مى‌برند تا از آن آب سوزان بنوشند، و بعد آنها را به جايگاه اصليشان باز مى‌گردانند، اما تفسير اول مناسب‌تر به نظر مى‌رسد.