تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٧٤
نخست، از دوزخيان شروع مىكند و مىگويد: «آنها كه كافر شدند گروه، گروه، به سوى جهنم رانده مىشوند»! «وَ سِيقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلى جَهَنَّمَ زُمَراً».
اما چه كسانى آنها را مىرانند؟ ظاهراً فرشتگان عذاب مأمورند آنها را تا مقابل درهاى دوزخ ببرند، شبيه اين تعبير در آيه ٢١ سوره «ق» نيز آمده است: وَ جاءَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَعَها سائِقٌ وَ شَهِيدٌ: «هر انسانى در صحنه قيامت وارد مىشود در حالى كه همراه او كسى است كه او را مىراند و شاهد و گواهى».
تعبير به «زمر» به معنى گروه اندك، نشان مىدهد كه آنها در دستههاى كوچك و پراكنده، به سوى جهنم رانده مىشوند.
«سِيْقَ» از ماده «سوق» به معنى حركت دادن است.
و مىافزايد: «اين امر ادامه پيدا مىكند، تا هنگامى كه به دوزخ مىرسند، در اين موقع درهاى دوزخ گشوده مىشود، و نگهبانان دوزخ از روى ملامت به آنها مىگويند: آيا پيامبرانى از شما نيامدند كه آيات پروردگارتان را براى شما بخوانند، و از ملاقات اين روز شما را برحذر دارند»؟! «حَتَّى إِذا جاؤُها فُتِحَتْ أَبْوابُها وَ قالَ لَهُمْ خَزَنَتُها أَ لَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَتْلُونَ عَلَيْكُمْ آياتِ رَبِّكُمْ وَ يُنْذِرُونَكُمْ لِقاءَ يَوْمِكُمْ هذا». «١»
از اين تعبير، به خوبى استفاده مىشود كه درهاى جهنم قبل از ورود آنها بسته است، درست همانند درهاى زندانها، هنگامى كه نزديك آن مىرسند، ناگهان به روى آنان گشوده مىشود، و اين مشاهده ناگهانى وحشت بيشترى در آنها ايجاد مىكند، اما قبل از هر چيز، زير رگبار ملامت خازنان دوزخ قرار مىگيرند كه به آنها مىگويند: تمام اسباب هدايت براى شما فراهم بود: