تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٢
تفسير:
آيا معبودان شما توانائى بر حل مشكلى دارند؟
از آنجا كه در آيات پيشين، سخن از عقيده انحرافى مشركان، و عواقب شوم آن بود، در آيات مورد بحث از دلائل توحيد، سخن مىگويد، تا بحث گذشته را با ذكر دليل تكميل كند، و نيز، در آيات گذشته، سخن از اين بود كه حمايت خداوند به تنهائى كافى است، اين مسأله نيز با ذكر دليل در آيات مورد بحث دنبال شده است.
نخست، مىفرمايد: «اگر از آنها سؤال كنى، چه كسى آسمانها و زمين را آفريده؟ مسلماً مىگويند خدا» «وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ».
چرا كه هيچ وجدان و خردى نمىپذيرد كه اين عالم وسيع و پهناور، با آن همه عظمت، مخلوق موجودى زمينى باشد، چه رسد به بتهاى بىروح و فاقد عقل و شعور، و به اين ترتيب، قرآن آنها را به داورى عقل و حكم وجدان و فطرت مىبرد، تا نخستين پايه توحيد را كه مسأله خالقيت آسمان و زمين است در قلوب آنها محكم كند.
در مرحله بعد، سخن از مسأله سود و زيان و تأثير در منافع و مضار انسان به ميان مىآورد، تا ثابت كند بتها هيچ نقشى در اين زمينه ندارند، لذا مىافزايد: «به آنها بگو، آيا هيچ درباره معبودانى كه غير از خدا مىخوانيد، انديشه مىكنيد كه اگر خدا زيانى براى من بخواهد، آيا آنها مىتوانند گزند او را بر طرف سازند؟ و يا اگر رحمتى براى من اراده كند، آيا آنها توانائى دارند جلو رحمت او را بگيرند»؟! «قُلْ أَ فَرَأَيْتُمْ ما تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ أَرادَنِيَ اللَّهُ بِضُرٍّ هَلْ هُنَّ