تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦
چنان كه در سوره «واقعه» آيه ٧ مىخوانيم: وَ كُنْتُمْ أَزْواجاً ثَلاثَة: «شما روز قيامت به سه گروه تقسيم مىشويد».
بنابراين، مشركان، با مشركان، و بدكاران و تاريكدلان، با اشباه و نظائر خود، در صفوفى به سوى «جهنم» گسيل مىشوند.
و يا اين كه: منظور شياطينى است كه هم شكل و هم عمل آنها بودند.
در عين حال، اين معانى سهگانه با هم منافاتى ندارد و ممكن است در مفهوم آيه جمع باشد.
جمله «ما كانُوا يَعْبُدُونَ» اشاره به معبودهاى مشركان، اعم از بتها و شياطين و انسانهاى جبارى همچون «فراعنه» و «نمرودان» است، و تعبير به «ما كانُوا يَعْبُدُونَ» (چيزهائى را كه مىپرستيدند) ممكن است به خاطر اين باشد كه اغلب معبودهاى آنها، موجودات بىجان و غير عاقل بوده، و اين تعبير، به اصطلاح به خاطر «تغليب» است.
«جَحِيْم» به معنى دوزخ، از ماده «جحمه» (بر وزن ضربه) به معنى «شدت برافروختگى آتش»، گرفته شده است.
جالب اين كه مىگويد: آنها را به «صراط جحيم» هدايت كنيد، چه عبارت عجيبى؟ يك روز به سوى «صراط مستقيم» هدايت شدند، ولى پذيرا نگشتند، اما امروز، بايد به «صراط جحيم» هدايت شوند و مجبورند بپذيرند! اين سرزنشى است، گرانبار كه اعماق روح آنها را مىسوزاند.
***