تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٢
«من از ملأ اعلى، و فرشتگان عالم بالا به هنگامى كه درباره آفرينش انسان گفتگو و مخاصمه مىكردند، خبر ندارم» «ما كانَ لِي مِنْ عِلْمٍ بِالْمَلَإِ الْأَعْلى إِذْ يَخْتَصِمُونَ».
***
آگاهى من تنها از طريق وحى است، و «تنها چيزى كه به من وحى مىشود، اين است كه: من انذاركننده آشكارى هستم» «إِنْ يُوحى إِلَيَّ إِلَّا أَنَّما أَنَا نَذِيرٌ مُبِينٌ».
گر چه فرشتگان، جدال و مخاصمهاى با پروردگار نداشتند، ولى همين اندازه كه به هنگام خطاب خداوند به آنها كه: «من مىخواهم خليفهاى در زمين بيافرينم» آنها به گفتگو پرداختند و عرض كردند: «آيا مىخواهى كسى را بيافرينى كه فساد و خونريزى كند»؟ كه در پاسخ آنها فرمود: «من چيزى مىدانم كه شما نمىدانيد» «١»
به اين گفتگوها «مخاصمه» اطلاق شده است كه يك اطلاق مجازى است، و همان گونه كه اشاره كرديم، اين در حقيقت مقدمهاى است براى آيات بعد، كه پيرامون آفرينش آدم، سخن مىگويد.
اين احتمال نيز، وجود دارد كه «ملأ اعلى» مفهوم وسيعى دارد كه حتى شيطان را شامل مىشود، چه اين كه: آن روز شيطان در زمره فرشتگان بود و به مخاصمه با خدا برخاست و زبان به اعتراض گشود، و به همين دليل، براى هميشه مطرود درگاه حق شد، ولى تفسير اول مناسبتر است.
در روايات متعددى كه از طرق شيعه و اهل سنت نقل شده مىخوانيم:
پيامبر صلى الله عليه و آله به «ابن عباس» فرمود: پروردگارم از من پرسيد: أَ تَدْرِي فِيْمَ يَخْتَصِمُ الْمَلَأُ الاعْلى؟: «آيا مىدانى فرشتگان عالم بالا در چه چيز بحث و گفتگو