تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٨
به تعبير ديگر، در آن روز برنامه عمل وجود ندارد كه با اين عبارت بخواهند افراد را به آن تشويق كنند، در حالى كه ظاهر آيه، نشان مىدهد هدف اين است كه از تمام آيات گذشته با ذكر اين جمله نتيجهگيرى گردد و مردم به سوى ايمان و عمل سوق داده شوند، لذا مناسب اين است كه اين سخن خداوند در پايان اين بحث بوده باشد.
***
نكتهها:
١- ارتباط بهشتيان با دوزخيان
از آيات فوق برمىآيد كه، گاه نوعى ارتباط ميان بهشتيان و دوزخيان برقرار مىشود، گوئى بهشتيان كه در بالا قرار دارند به دوزخيان كه در پائين هستند مىنگرند، و وضع حال آنها را مىبينند (اين معنى از تعبير «فَاطَّلَعَ» كه به معنى اشراف از بالا است استفاده مىشود).
البته، اين دليل بر آن نيست كه فاصله بهشت و دوزخ كم است، بلكه در آن شرائط قدرت ديد فوق العادهاى به آنها داده مىشود كه مسأله فاصله و مكان در برابر آن مطرح نيست.
در بعضى از كلمات مفسران آمده است كه، در بهشت روزنهاى وجود دارد كه از آن مىتوان جهنم را ديد!
از آيات سوره «اعراف» نيز، به خوبى اين ارتباط روشن مىشود، آنجا كه مىگويد: «بهشتيان، دوزخيان را بانگ مىزنند و مىگويند: ما آنچه را پروردگارمان وعده داده بود، حقاً يافتيم، آيا شما هم آنچه را پروردگارتان وعده داده بود به حق يافتيد؟ مىگويند: آرى! و در اين هنگام كسى در ميان آنها بانگ برمىآورد كه لعنت خدا بر ستمگران باد»! (وَ نادى أَصْحابُ الْجَنَّةِ أَصْحابَ النَّارِ